Propozycje zmian w dziedzinie szkolenia bhp,

opracowane na podstawie rozporządzenia  

Ministra Gospodarki i Pracy z 27 lipca 2004 r. 

w sprawie szkolenia w dziedzinie  

bezpieczeństwa i higieny pracy 

(Obowiązująca wersja Dz. U. Nr 180, poz. 1860; zm.: Dz. U. z 2005 r. Nr 116,  

poz. 972, z 2007 r. Nr 196, poz. 1420 − obowiązuje od 24 listopada 2007 r.) 

Propozycje zmian opracowane przez:  

Stowarzyszenie Promocji Bezpieczeństwa Pracy 

ul. Wyspiańskiego 12, 39-400 Tarnobrzeg – 2 - 

Projekt nowelizacji treści rozporządzenia  

(propozycje zmian zaznaczono kolorem czerwonym)

Na podstawie art. 237

5

 ustawy z 26 czerwca 1974 r. − Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r., 

Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) zarządza się, co następuje: 

§ 1. Rozporządzenie określa:  

1)  szczegółowe zasady szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, zwanego dalej „szkoleniem”; 

2)  zakres szkolenia; 

3)  wymagania dotyczące treści i realizacji programów szkolenia; 

4)  sposób dokumentowania szkolenia; 

5)  przypadki, w których pracodawcy lub pracownicy mogą być zwolnieni z określonych 

rodzajów szkolenia; 

6)  wymagania kwalifikacyjne dla wykładowców i instruktorów tematyki bezpieczeń-

stwa i higieny pracy; 

7)  wymagania dla jednostek organizacyjnych prowadzących działalność szkoleniową 

w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy. 

§ 1a. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o: 

1)  instruktażu − rozumie się przez to formę szkolenia bhp o czasie trwania nie krótszym niż 

2 godziny lekcyjne, umożliwiającego uzyskanie, aktualizowanie lub uzupełnianie 

wiedzy i umiejętności dotyczących wykonywania pracy i zachowania się w zakładzie 

pracy w sposób zgodny z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy; 

2)  jednostce organizacyjnej prowadzącej działalność szkoleniową w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, zwanej dalej „jednostką szkoleniową”, rozumie się przez 

to spełniające wymagania określone w § 4 ust. 3: 

a) placówkę kształcenia ustawicznego, placówkę kształcenia praktycznego, ośrodek 

dokształcania i doskonalenia zawodowego, 

b) szkołę ponadgimnazjalną, 

c) jednostkę badawczo-rozwojową, szkołę wyższą lub inną placówkę naukową, 

d) stowarzyszenie, którego celem statutowym jest działalność związana z bezpieczeństwem i higieną pracy, 

e) osobę prawną lub fizyczną prowadzącą działalność oświatową na zasadach 

określonych w przepisach o swobodzie działalności gospodarczej, jeżeli prowadzą działalność szkoleniową w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy; 

3)  kursie − rozumie się przez to formę szkolenia o czasie trwania nie krótszym niż 15 

godzin lekcyjnych, składającego się z zajęć teoretycznych i praktycznych, umożliwiającego uzyskanie, aktualizowanie lub uzupełnianie wiedzy i umiejętności w zakresie 

bezpieczeństwa i higieny pracy; 

4)  przygotowaniu dydaktycznym − rozumie się przez to ukończenie kształcenia lub szkolenia przygotowującego do prowadzenia procesu szkolenia w dziedzinie bezpieczeń-

stwa i higieny pracy w sposób zapewniający wysoką efektywność, z uwzględnieniem, 

odpowiednich dla określonych grup uczestników szkolenia i rodzajów szkolenia: 

form organizacyjnych i metod szkolenia oraz środków dydaktycznych; 

Projekt nowelizacji treści rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – 3 - 

5)  samokształceniu kierowanym − rozumie się przez to formę szkolenia umożliwiającego 

uzyskanie, aktualizowanie lub uzupełnianie wiedzy i umiejętności w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, na podstawie materiałów przekazanych przez organizatora 

szkolenia, w szczególności przy zastosowaniu poczty, internetu, przy jednoczesnym 

zapewnieniu konsultacji z osobami spełniającymi wymagania dla wykładowców; 

6)  seminarium − rozumie się przez to formę szkolenia o czasie trwania nie krótszym niż 

5 godzin lekcyjnych, umożliwiającego uzyskanie, aktualizowanie lub uzupełnianie 

wiedzy i umiejętności w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. 

§ 2. 1. Pracodawca zapewnia pracownikowi odbycie, odpowiedniego do rodzaju wykonywanej pracy, szkolenia, w tym przekazanie mu informacji i instrukcji dotyczących 

zajmowanego stanowiska pracy lub wykonywanej pracy.  

2. W razie wykonywania pracy na terenie zakładu pracy pracodawcy przez pracownika 

innego pracodawcy − pracodawca zapewnia poinformowanie tego pracownika o zagrożeniach dla bezpieczeństwa i zdrowia podczas pracy na tym terenie. Uzyskanie tych informacji pracownik potwierdza podpisem. 

§ 3. Szkolenie zapewnia uczestnikom: 

1)  zaznajomienie się z czynnikami środowiska pracy mogącymi powodować zagrożenia dla bezpieczeństwa i zdrowia pracowników podczas pracy oraz z odpowiednimi 

środkami i działaniami zapobiegawczymi; 

2)  poznanie przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie niezbędnym do wykonywania pracy w zakładzie pracy i na określonym stanowisku pracy, 

a także związanych z pracą obowiązków i odpowiedzialności w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy; 

3)  nabycie umiejętności wykonywania pracy w sposób bezpieczny dla siebie i innych 

osób, postępowania w sytuacjach awaryjnych oraz udzielenia pomocy osobie, która 

uległa wypadkowi. 

§ 4. 1. Szkolenie może być organizowane i prowadzone przez pracodawców lub, na ich 

zlecenie, przez jednostki szkoleniowe. 

2. Szkolenie osób będących pracodawcami oraz innych osób kierujących pracownikami, pracowników służby bhp oraz instruktorów i wykładowców tematyki bezpieczeństwa 

i higieny pracy prowadzą jednostki szkoleniowe, o których mowa w ust. 1. 

3. Jednostka szkoleniowa zobowiązana jest do uzyskania wpisu w wykazie prowadzonym przez okręgowego inspektora pracy właściwego terytorialnie dla siedziby jednostki 

szkoleniowej. Wniosek o wpis w wykazie powinien zawierać: 

1) firmę jednostki szkoleniowej oraz jej siedzibę i adres albo adres zamieszkania; 

2) numer w rejestrze KRS albo ewidencji działalności gospodarczej albo ewidencji placówek oświatowych; 

3) numer identyfikacji podatkowej (NIP); 

4) zakres prowadzonych szkoleń w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy; 

5) informacje o poświadczeniach kompetencji jednostki szkoleniowej, w tym akredytacjach, certyfikacjach, systemach zarządzania itp. – jeśli jednostka je posiada; 

6) datę i podpis wnioskodawcy. 

§ 5. Pracodawca organizujący i prowadzący szkolenie oraz jednostka szkoleniowa, 

zwani dalej „organizatorami szkolenia”, zapewniają:

1)  programy poszczególnych rodzajów szkolenia opracowane dla określonych grup 

stanowisk; 

Projekt nowelizacji treści rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – 4 - 

2)  programy szkolenia instruktorów w zakresie metod prowadzenia instruktażu − w przypadku prowadzenia takiego szkolenia; 

3)  wykładowców i instruktorów posiadających zasób wiedzy, doświadczenie zawodowe i przygotowanie dydaktyczne zapewniające właściwą realizację programów 

szkolenia, spełniających wymagania kwalifikacyjne określone w § 5a; 

4)  odpowiednie warunki lokalowe do prowadzenia działalności szkoleniowej; 

5)  wyposażenie niezbędne do właściwej realizacji szkolenia, w szczególności zbiory 

przepisów, literaturę fachową (w tym np. podręczniki, kompendia, czasopisma specjalistyczne) oraz środki dydaktyczne, właściwe do rodzaju prowadzonego szkolenia, 

w tym środki audiowizualne, filmy, oprogramowanie komputerowe, wzory dokumentów; 

6)  właściwy przebieg szkolenia, prowadzenie dokumentacji w postaci programów szkolenia, dzienników zajęć, protokołów przebiegu egzaminów, rejestru wydanych za-

świadczeń oraz kopii dokumentów potwierdzających kwalifikacje wykładowców. 

§ 5a. Wymagania kwalifikacyjne dla wykładowców i instruktorów tematyki bezpieczeń-

stwa i higieny pracy: 

1)  instruktaż wstępny ogólny przeprowadza osoba spełniająca wymagania kwalifikacyjne dla pracowników służby bezpieczeństwa i higieny pracy zgodne z odrębnymi 

przepisami; 

2)  szkolenia, o których mowa w § 14 ust. 2 pkt 2 i 5, przeprowadza osoba spełniająca 

wymagania kwalifikacyjne dla pracowników służby bezpieczeństwa i higieny pracy 

zgodne z odrębnymi przepisami oraz co najmniej 5-letni staż zawodowy, w tym co 

najmniej 3-letni w służbie bhp lub przy wykonywaniu zadań tej służby; 

3)  szkolenia, o których mowa w § 13 ust. 1, § 14 ust. 2 pkt 1, 3, 4, 6, przeprowadza 

osoba spełniająca wymagania kwalifikacyjne dla pracowników służby bezpieczeń-

stwa i higieny pracy zgodne z odrębnymi przepisami oraz co najmniej 10-letni staż 

zawodowy, w tym co najmniej 5-letni w służbie bhp lub przy wykonywaniu zadań 

tej służby; 

4)  dopuszcza się możliwość prowadzenia zajęć przez osoby niespełniające wymagań 

określonych w pkt 1−3 w przypadkach uzasadnionych tematyką szkolenia, będące 

specjalistami w dziedzinach objętych programem szkolenia bhp Lublin, np. przez prawnika, lekarza lub ratownika medycznego, specjalistę ochrony przeciwpożarowej, psychologa, 

technologa; 

5)  czas trwania zajęć, o których mowa w pkt 4 nie może przekroczyć 45% czasu trwania szkolenia. 

§ 6. Szkolenie jest prowadzone jako szkolenie wstępne i szkolenie okresowe. 

§ 7. 1. Programy szkolenia wstępnego oraz szkolenia okresowego, określające szczegółową tematykę, formy realizacji i czas trwania szkolenia, dla poszczególnych grup stanowisk opracowuje pracodawca lub w porozumieniu z pracodawcą − jednostka szkoleniowa, 

na podstawie ramowych programów szkolenia.  

2. Programy szkolenia powinny być dostosowane do rodzajów i warunków prac wykonywanych przez uczestników szkolenia, a ich realizacja powinna zapewnić spełnienie 

wymagań określonych w § 3. 

3. Programy szkolenia, na podstawie których były prowadzone aktualne szkolenia pracowników, powinny być przechowywane przez pracodawców. 

4. Ramowe programy szkolenia są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia. 

Projekt nowelizacji treści rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – 5 - 

§ 8. Szkolenie wstępne jest przeprowadzane w formie instruktażu według programów 

opracowanych dla poszczególnych grup stanowisk i obejmuje: 

1)  szkolenie wstępne ogólne, zwane dalej „instruktażem ogólnym”; 

2)  szkolenie wstępne na stanowisku pracy, zwane dalej „instruktażem stanowiskowym”. 

§ 9. 1. Instruktaż ogólny powinien zapewnić uczestnikom szkolenia zapoznanie się 

z podstawowymi przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy zawartymi w Kodeksie pracy, 

w układach zbiorowych pracy lub w regulaminach pracy, z przepisami oraz zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy obowiązującymi w danym zakładzie pracy, a także z zasadami 

udzielania pierwszej pomocy w razie wypadku.  

2. Instruktaż stanowiskowy powinien zapewnić uczestnikom szkolenia zapoznanie się 

z czynnikami środowiska pracy występującymi na ich stanowiskach pracy i ryzykiem zawodowym związanym z wykonywaną pracą, sposobami ochrony przed zagrożeniami, jakie 

mogą powodować te czynniki, oraz metodami bezpiecznego wykonywania pracy na tych 

stanowiskach. 

§ 10. 1. Instruktaż ogólny odbywają, przed dopuszczeniem do wykonywania pracy, 

nowo zatrudnieni pracownicy, studenci odbywający u pracodawcy praktykę studencką 

oraz uczniowie szkół zawodowych zatrudnieni w celu praktycznej nauki zawodu.  

2. Instruktaż ogólny prowadzi pracownik służby bezpieczeństwa i higieny pracy, osoba 

wykonująca u pracodawcy zadania tej służby albo pracodawca, który sam wykonuje takie 

zadania, lub inna osoba spełniająca wymagania kwalifikacyjne dla pracownika służby bezpieczeństwa i higieny pracy, zgodne z odrębnymi przepisami.

§ 11. 1. Instruktaż stanowiskowy przeprowadza się przed dopuszczeniem do wykonywania pracy na określonym stanowisku:  

1)  nowo zatrudnianego pracownika; 

2) pracownika przenoszonego na inne stanowisko; 

3) ucznia odbywającego praktyczną naukę zawodu oraz studenta odbywającego praktykę studencką. 

2. Pracownik wykonujący pracę na kilku stanowiskach pracy powinien odbyć instruktaż 

stanowiskowy na każdym z tych stanowisk. 

3. W przypadku wprowadzenia na stanowisku zmian warunków technicznych i/lub organizacyjnych, w szczególności zmian procesu technologicznego, zmian organizacji stanowisk pracy, wprowadzenia do stosowania substancji o działaniu szkodliwym dla zdrowia 

albo niebezpiecznym oraz nowych lub zmienianych na inne narzędzi, maszyn i innych 

urządzeń − pracownik zatrudniony na tym stanowisku odbywa instruktaż stanowiskowy 

przygotowujący go do bezpiecznego wykonywania pracy w zmienionych warunkach. Tematyka i czas trwania instruktażu stanowiskowego powinny być uzależnione od rodzaju 

i zakresu wprowadzonych na stanowisku zmian. 

4. Czas trwania instruktażu stanowiskowego powinien być uzależniony od przygotowania zawodowego pracownika, dotychczasowego stażu pracy oraz rodzaju pracy i zagrożeń 

występujących na stanowisku pracy, na którym pracownik ma być zatrudniony. 

5. Instruktaż stanowiskowy przeprowadza wyznaczona przez pracodawcę osoba kierująca pracownikami lub pracodawca, jeżeli osoby te posiadają odpowiednie kwalifikacje 

i doświadczenie zawodowe oraz są przeszkolone w zakresie bhp i metod prowadzenia 

instruktażu stanowiskowego. 

Projekt nowelizacji treści rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – 6 - 

6. Instruktaż stanowiskowy kończy się sprawdzianem wiedzy i umiejętności z zakresu 

wykonywania pracy zgodnie z przepisami oraz zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, 

stanowiącym podstawę dopuszczenia pracownika do wykonywania pracy na określonym 

stanowisku. 

§ 12. 1. Odbycie instruktażu ogólnego oraz instruktażu stanowiskowego pracownik 

potwierdza na piśmie w karcie szkolenia wstępnego, która jest przechowywana w aktach 

osobowych pracownika.  

2. Wzór karty szkolenia wstępnego jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia. 

§ 13. 1. Pracodawca, który zgodnie z art. 237

11

 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. 

− Kodeks pracy wykonuje zadania służby bezpieczeństwa i higieny pracy, przed podjęciem 

wykonywania tych zadań odbywa szkolenie przeprowadzone w formie kursu lub seminarium według programu opracowanego w oparciu o ramowy program określony w części 

III załącznika nr 1 do rozporządzenia.  

2. Ze szkolenia, o którym mowa w ust. 1, jest zwolniony pracodawca, który spełnia wymagania kwalifikacyjne dla służby bezpieczeństwa i higieny pracy określone w przepisach 

dotyczących służby bezpieczeństwa i higieny pracy. 

§ 14. 1. Szkolenie okresowe ma na celu aktualizację i ugruntowanie wiedzy i umiejętno-

ści w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz zaznajomienie uczestników szkolenia 

z nowymi rozwiązaniami techniczno-organizacyjnymi w tym zakresie.  

2. Szkolenie okresowe odbywają: 

1) osoby będące pracodawcami oraz inne osoby kierujące pracownikami, w szczególności kierownicy, mistrzowie i brygadziści; 

2) pracownicy zatrudnieni na stanowiskach robotniczych; 

3) pracownicy inżynieryjno-techniczni, w tym projektanci, konstruktorzy maszyn i innych 

urządzeń technicznych, technolodzy i organizatorzy produkcji; 

4) pracownicy służby bezpieczeństwa i higieny pracy i inne osoby wykonujące zadania 

tej służby; 

5) pracownicy administracyjno-biurowi i inni niewymienieni w pkt 1−4, których charakter 

pracy wiąże się z narażeniem na czynniki szkodliwe dla zdrowia, uciążliwe lub niebezpieczne albo z odpowiedzialnością w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy; 

6) społeczni inspektorzy pracy. 

§ 15. 1. Szkolenie okresowe pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych 

przeprowadza się w formie instruktażu, nie rzadziej niż raz na 3 lata, a na stanowiskach, 

na których są wykonywane prace szczególnie niebezpieczne, nie rzadziej niż raz w roku.  

2. Częstość przeprowadzania szkoleń okresowych: 

1) szkolenie okresowe osób wymienionych w § 14 ust. 2 pkt 1 i 3−4 powinno być przeprowadzane w formie kursu lub seminarium nie rzadziej niż raz na 4 lata 

2) szkolenie okresowe osób wymienionych w § 14 ust. 2 pkt 5 powinno być przeprowadzane w formie seminarium lub samokształcenia kierowanego nie rzadziej niż 

raz na 5 lat, 

3) szkolenie okresowe osób wymienionych w § 14 ust. 2 pkt 6 powinno być przeprowadzane w formie kursu lub seminarium nie rzadziej niż raz na 2 lata. 

3. Pracodawca ustala, po konsultacji z pracownikami lub ich przedstawicielami, częstotliwość i czas trwania szkolenia okresowego pracowników zatrudnionych na określonych 

stanowiskach, biorąc pod uwagę rodzaj i warunki wykonywania prac na tych stanowiskach. 

Projekt nowelizacji treści rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – 7 - 

4. Pierwsze szkolenie okresowe osób zatrudnionych na stanowiskach wymienionych 

w § 14 ust. 2 pkt 1 przeprowadza się w okresie do 6 miesięcy od rozpoczęcia pracy na tych 

stanowiskach, osób wymienionych w § 14 ust. 2 pkt 6 − w okresie do 6 miesięcy od wyboru 

na funkcję społecznego inspektora pracy, natomiast osób zatrudnionych na stanowiskach 

wymienionych w § 14 ust. 2 pkt 2−5 − w okresie do 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy na 

tych stanowiskach. 

5. Ze szkolenia okresowego, o którym mowa w ust. 4, może być zwolniona osoba, która: 

1) przedłoży aktualne zaświadczenie o odbyciu w tym okresie u innego pracodawcy 

wymaganego szkolenia okresowego; 

2) odbyła w tym okresie szkolenie okresowe wymagane dla osoby zatrudnionej na stanowisku należącym do innej grupy stanowisk, jeżeli jego program uwzględnia zakres 

tematyczny wymagany programem szkolenia okresowego obowiązującego na nowym stanowisku pracy. 

§ 16. 1. Szkolenie, o którym mowa w § 13 ust. 1, oraz szkolenie okresowe kończą się 

egzaminem sprawdzającym przyswojenie przez uczestnika szkolenia wiedzy objętej programem szkolenia oraz umiejętności wykonywania lub organizowania pracy zgodnie z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy.  

2. Egzamin jest przeprowadzany przed komisją powołaną przez organizatora szkolenia. 

3. Potwierdzeniem ukończenia z wynikiem pozytywnym szkolenia, o którym mowa 

w § 13 ust. 1, oraz szkolenia okresowego jest zaświadczenie wydane przez organizatora 

szkolenia. Odpis zaświadczenia jest przechowywany w aktach osobowych uczestnika 

szkolenia. 

4. Wzór zaświadczenia, o którym mowa w ust. 3, jest określony w załączniku nr 3 do 

rozporządzenia. 

§ 17. Ukończenie w okresie, o którym mowa w § 15, szkolenia, dokształcania lub doskonalenia zawodowego związanego z nauką zawodu, przyuczeniem do zawodu albo 

podnoszeniem kwalifikacji zawodowych, uwzględniającego program szkolenia okresowego 

wymagany dla określonego stanowiska pracy, uważa się za równoznaczne z odbyciem 

takiego szkolenia. 

§ 18. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem KK………… . 

Projekt nowelizacji treści rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – 8 - 

Uzasadnienie zmian w rozporządzeniu w sprawie szkolenia 

w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy 

Wstęp 

Szkolenia w dziedzinie bhp odgrywają zasadniczą rolę w systemie bezpieczeństwa 

i zdrowia zatrudnionych. Niestety, obecne rozwiązania w zakresie tych szkoleń nie zapewniają ich właściwego poziomu, co nie przyczynia się do poprawy warunków pracy w Polsce. 

Na wysokim poziomie utrzymuje się liczba wypadków przy pracy, w tym wypadków ciężkich 

i śmiertelnych. Ofiarami tych wypadków padają często ludzie młodzi, którym obecny system 

obowiązkowych szkoleń bhp nie zapewnia wystarczającej wiedzy o zagrożeniach i sposobach bezpiecznej pracy. Według danych PIP, poszkodowani o stażu pracy do 1 roku stanowią 41,7% ogółu poszkodowanych w wypadkach (dane dotyczą wypadków zbadanych 

przez inspektorów pracy w 2009 r.). Natomiast według danych Głównego Urzędu Statystycznego, poszkodowani o stażu pracy do 3 lat stanowią 56,4% ogółu poszkodowanych 

w wypadkach przy pracy (dane z roku 2008). Według informacji GUS, 27,5% poszkodowanych w wypadkach przy pracy to osoby w przedziale wiekowym 20-29 lat. Dane statystyczne pokazują też, że wymagane przepisami okresowe powtarzanie szkoleń w dziedzinie 

bhp nie podnosi poziomu bezpieczeństwa w grupie starszych pracowników, którzy w czasie pracy zawodowej co najmniej kilkakrotnie uczestniczyli w szkoleniach bhp. W grupie 

wiekowej 50+ znajduje się 22,1% poszkodowanych w wypadkach przy pracy, co nie świadczy dobrze o poziomie szkoleń okresowych. Trzeba to zmienić. 

Niewłaściwy system szkoleń bhp przyczynia się do wysokiej liczby wypadków przy pracy i chorób zawodowych, a także nieodpowiednich warunków pracy i związanych z tym 

wysokich kosztów. Każdego roku blisko 5 mld zł z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych 

jest przeznaczane na wypłatę świadczeń poszkodowanym w wypadkach przy pracy oraz 

osobom dotkniętym chorobami zawodowymi. W pierwszym półroczu 2010 r. ZUS odnotował wzrost liczby poszkodowanych w wypadkach przy pracy w stosunku do tego samego 

okresu 2009 r. o 7,7%. W tym samym okresie o 7,7% wzrosła również liczba wypadków 

śmiertelnych. Koszty nieodpowiednich warunków pracy ponoszą zarówno osoby fizyczne, 

przedsiębiorstwa, jak i sektor publiczny, gdyż urazy spowodowane wypadkami zwiększają 

koszty funkcjonowania np. systemu ochrony zdrowia. W efekcie koszty te obciążają wszystkich obywateli bądź jako podatników, bądź jako konsumentów. Wypadki powodują znaczne 

straty w gospodarce, których wysokość według szacunków Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy dla „starych” krajów członkowskich UE wynosi od 2,6% do 

3,8% PKB. Według oceny Centralnego Instytutu Ochrony Pracy w Polsce koszty niewła-

ściwych warunków pracy wynoszą od 17,4 do 21,75 mld zł co stanowi od 1,7% do 2,1% 

PKB Polski. 

Uzasadnienie zmian w rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – 9 - 

Uzasadnienia szczegółowe 

1.  W paragrafie 1 dodaje się punkt 6 o brzmieniu: „wymagania kwalifikacyjne dla wykładowców i instruktorów tematyki bezpieczeństwa i higieny pracy” − nie da się zapewnić 

odpowiedniego poziomu szkoleń bhp bez wykładowców i instruktorów o wysokich 

kwalifikacjach. 

2.  W paragrafie 1 dodaje się punkt 7 o brzmieniu: „wymagania dla jednostek organizacyjnych prowadzących działalność szkoleniową w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny 

pracy” − na poziom szkoleń w dziedzinie bhp mają również wpływ organizatorzy tych 

szkoleń. 

3.  W paragrafie 1a zmienia się punkt 2: 

-  treść obecna: „jednostce organizacyjnej prowadzącej działalność szkoleniową 

w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy − rozumie się przez to”, 

-  treść proponowana: „jednostce organizacyjnej prowadzącej działalność szkoleniową 

w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, zwanej dalej „jednostką szkoleniową”, 

rozumie się przez to spełniające wymagania określone w § 4 ust. 3”, 

-  zmiana wiąże się z proponowanym wprowadzeniem ust. 3 do paragrafu 4 rozporzą-

dzenia. 

4.  W paragrafie 4 zmienia się ustęp 1: 

-  treść obecna: „Szkolenie może być organizowane i prowadzone przez pracodawców 

lub, na ich zlecenie, przez jednostki organizacyjne prowadzące działalność szkoleniową w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy.”, 

-  treść proponowana: „Szkolenie może być organizowane i prowadzone przez pracodawców lub, na ich zlecenie, przez jednostki szkoleniowe.”, 

-  zmiana jest konsekwencją zmiany terminologii wprowadzonej w par. 1a pkt 2. 

5.  W paragrafie 4 zmienia się ustęp 2: 

-  treść obecna: „Szkolenie osób będących pracodawcami, pracowników służby bhp 

oraz instruktorów i wykładowców tematyki bezpieczeństwa i higieny pracy prowadzą 

jednostki organizacyjne, o których mowa w ust. 1.”,

-  treść proponowana: „Szkolenie osób będących pracodawcami oraz innych osób 

kierujących pracownikami, pracowników służby bhp oraz instruktorów i wykładowców 

tematyki bezpieczeństwa i higieny pracy prowadzą jednostki szkoleniowe, o których 

mowa w ust. 1.”, 

-  Do katalogu osób, których szkolenia są realizowane przez jednostki szkoleniowe 

dodaje się osoby kierujące pracownikami, gdyż są one objęte tym samym programem ramowym co pracodawcy; zakres ich zadań i odpowiedzialności w zakładzie 

uzasadnia wprowadzenie tej zmiany. Zgodnie ze zmianą wprowadzoną w par. 1a 

pkt 2 określenie „jednostki organizacyjne” zmienia się na określenie „jednostki szkoleniowe”. 

6.  W par. 4 dodaje się ustęp 3 o brzmieniu: 

„Jednostka szkoleniowa zobowiązana jest do uzyskania wpisu w wykazie prowadzonym przez okręgowego inspektora pracy właściwego terytorialnie dla siedziby  

Uzasadnienie zmian w rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – 10 - 

jednostki szkoleniowej. Wniosek o wpis w wykazie powinien zawierać: 

1) firmę jednostki szkoleniowej oraz jej siedzibę i adres albo adres zamieszkania; 

2) numer w rejestrze KRS albo ewidencji działalności gospodarczej albo ewidencji 

placówek oświatowych; 

3) numer identyfikacji podatkowej (NIP); 

4) zakres prowadzonych szkoleń w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy; 

5) informacje o poświadczeniach kompetencji jednostki szkoleniowej, w tym akredytacjach, certyfikacjach, systemach zarządzania itp. − jeśli jednostka je posiada, 

6) datę i podpis wnioskodawcy.” 

-  Przyjęte przed laty założenie, że zasady wolnego rynku mogą być jedynym kryterium 

regulującym funkcjonowanie jednostek szkoleniowych w dziedzinie bhp nie sprawdzi-

ło się. Brak kryteriów dla jednostek szkoleniowych spowodował, że w przeważającej 

części konkurują one ceną, a nie jakością szkoleń. Prowadzi to też do opisywanych 

w prasie branżowej oraz wysokonakładowej patologii, np. wystawiania zaświadczeń 

ze szkoleń, które się nie odbyły. Wprowadzenie wykazu jednostek szkoleniowych 

powinno przyczynić się do eliminacji tego negatywnego zjawiska. 

7.  W par. 5 następuje zmiana: 

-  treść obecna: „Pracodawca organizujący i prowadzący szkolenie oraz jednostka 

organizacyjna prowadząca działalność szkoleniową w dziedzinie bezpieczeństwa 

i higieny pracy, zwani dalej „organizatorami szkolenia”, zapewniają:” 

-  treść proponowana: „Pracodawca organizujący i prowadzący szkolenie oraz jednostka szkoleniowa, zwani dalej „organizatorami szkolenia”, zapewniają:” 

-  zgodnie ze zmianą wprowadzoną w par. 1a pkt 2 określenie „jednostki organizacyjne” zmienia się na określenie „jednostki szkoleniowe”. 

8.  W par. 5 zmienia się treść punktu 3: 

-  treść obecna: „wykładowców i instruktorów posiadających zasób wiedzy, doświadczenie zawodowe i przygotowanie dydaktyczne zapewniające właściwą realizację 

programów szkolenia”, 

-  treść proponowana: „wykładowców i instruktorów posiadających zasób wiedzy, 

doświadczenie zawodowe i przygotowanie dydaktyczne zapewniające właściwą 

realizację programów szkolenia, spełniających wymagania kwalifikacyjne określone 

w § 5a”, 

-  zmiana jest konsekwencją wprowadzenia par. 5a. 

9.  W par. 5 zmienia się treść punktu 5: 

-  treść obecna: „wyposażenie dydaktyczne niezbędne do właściwej realizacji programów szkolenia”, 

-  treść proponowana: „wyposażenie niezbędne do właściwej realizacji szkolenia, 

w szczególności zbiory przepisów, literaturę fachową (w tym np. podręczniki, kompendia, czasopisma specjalistyczne) oraz środki dydaktyczne, właściwe do rodzaju 

prowadzonego szkolenia, w tym środki audiowizualne, filmy, oprogramowanie komputerowe, wzory dokumentów”, 

-  punkt wymagał uszczegółowienia; proponowane zmiany obligują do stosowania 

podczas szkoleń nowoczesnych środków dydaktycznych, przyczyniając się do podwyższenia poziomu szkoleń, zwiększenia ich efektywności i zaangażowania uczestników w proces szkolenia. 

Uzasadnienie zmian w rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – 11 - 

10.  W par. 5 zmienia się treść punktu 6: 

-  treść obecna: „właściwy przebieg szkolenia oraz prowadzenie dokumentacji w postaci programów szkolenia, dzienników zajęć, protokołów przebiegu egzaminów 

i rejestru wydanych zaświadczeń.”, 

-  treść proponowana: „właściwy przebieg szkolenia, prowadzenie dokumentacji 

w postaci programów szkolenia, dzienników zajęć, protokołów przebiegu egzaminów, rejestru wydanych zaświadczeń oraz kopii dokumentów potwierdzających 

kwalifikacje wykładowców.” 

-  wprowadzenie wymagania posiadania kopii dokumentów potwierdzających kwalifikacje wykładowców wynika z wprowadzenia par. 5a. 

11.  Dodaje się paragraf 5a o następującej treści: 

„Wymagania kwalifikacyjne dla wykładowców i instruktorów tematyki bezpieczeń-

stwa i higieny pracy: 

1) instruktaż wstępny ogólny przeprowadza osoba spełniająca wymagania kwalifikacyjne dla pracowników służby bezpieczeństwa i higieny pracy zgodne 

z odrębnymi przepisami; 

2) szkolenia, o których mowa w § 14 ust. 2 pkt 2 i 5, przeprowadza osoba spełniająca wymagania kwalifikacyjne dla pracowników służby bezpieczeństwa i higieny 

pracy zgodne z odrębnymi przepisami oraz co najmniej 5-letni staż zawodowy, 

w tym co najmniej 3-letni w służbie bhp lub przy wykonywaniu zadań tej służby; 

3) szkolenia, o których mowa w § 13 ust. 1, § 14 ust. 2 pkt 1, 3, 4, 6, przeprowadza 

osoba spełniająca wymagania kwalifikacyjne dla pracowników służby bezpieczeń-

stwa i higieny pracy zgodne z odrębnymi przepisami oraz co najmniej 10-letni 

staż zawodowy, w tym co najmniej 5-letni w służbie bhp lub przy wykonywaniu 

zadań tej służby; 

4) dopuszcza się możliwość prowadzenia zajęć przez osoby niespełniające wymagań określonych w pkt 1−3 w przypadkach uzasadnionych tematyką szkolenia, 

będące specjalistami w dziedzinach objętych programem szkolenia, np. przez 

prawnika, lekarza lub ratownika medycznego, specjalistę ochrony przeciwpo-

żarowej, psychologa, technologa; 

5) czas trwania zajęć, o których mowa w pkt 4 nie może przekroczyć 45% czasu 

trwania szkolenia.” 

-  W ostatnich latach w szkoleniach bhp mamy do czynienia z niepokojącą tendencją, 

że dużą część szkoleń prowadzą osoby bez odpowiedniego przygotowania merytorycznego i doświadczenia zawodowego, niespełniające nawet minimalnych wymagań kwalifikacyjnych dla służby bhp. W takim stanie rzeczy „szkolić każdy może”, co 

ewidentnie zaniża poziom szkoleń bhp, a to wpływa niestety na poziom wypadkowości (jak zostało wykazane wcześniej). Należy wyeliminować niedopuszczalne 

sytuacje, że osoba np. po rocznych studiach podyplomowych w zakresie bhp na 

podbudowie np. trzyletnich studiów licencjackich na dowolnym kierunku i bez żadnego stażu zawodowego prowadzi szkolenie dla kadry kierowniczej lub służby bhp. 

Zdaniem autorów projektu nowelizacji rozporządzenia, oczywistym punktem odniesienia przy projektowaniu wymagań kwalifikacyjnych dla wykładowców tematyki bhp 

są wymagania kwalifikacyjne dla pracowników służby bhp. Z związku z tym proponuje się wprowadzenie powyższych minimalnych wymagań kwalifikacyjnych dla 

wykładowców i instruktorów tematyki bezpieczeństwa i higieny pracy, wprowadzając 

zasadę, że warunkiem koniecznym w przypadku wszystkich rodzajów szkoleń jest 

posiadanie kwalifikacji pracownika służby bhp. Dodatkowo wprowadza się kryterium 

stażu zawodowego i stażu w służbie bhp lub przy pełnieniu jej zadań. Wprowadzenie  

Uzasadnienie zmian w rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – 12 - 

 powyższych kryteriów daje gwarancje stosownego poziomu szkoleń bhp. W związku 

ze specyfiką i rozległością tematyki omawianej podczas szkoleń bhp konieczne było 

wprowadzenie wyjątku zawartego w pkt 4.  

12.  W par. 7 ust. 1 następuje zmiana: 

-  treść obecna: „Programy szkolenia wstępnego oraz szkolenia okresowego, określające szczegółową tematykę, formy realizacji i czas trwania szkolenia, dla poszczególnych grup stanowisk opracowuje pracodawca lub w porozumieniu z pracodawcą 

− jednostka organizacyjna prowadząca działalność szkoleniową w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, na podstawie ramowych programów szkolenia.” 

-  treść proponowana: „Programy szkolenia wstępnego oraz szkolenia okresowego, 

określające szczegółową tematykę, formy realizacji i czas trwania szkolenia, dla 

poszczególnych grup stanowisk opracowuje pracodawca lub w porozumieniu z pracodawcą − jednostka szkoleniowa, na podstawie ramowych programów szkolenia.” 

-  zgodnie ze zmianą wprowadzoną w par. 1a pkt 2 określenie „jednostka organizacyjna prowadząca działalność szkoleniową w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny 

pracy” zmienia się na określenie „jednostka szkoleniowa”. 

13.  W par. 10 ust. 2 następuje zmiana: 

-  treść obecna: „Instruktaż ogólny prowadzi pracownik służby bezpieczeństwa i higieny 

pracy, osoba wykonująca u pracodawcy zadania tej służby albo pracodawca, który 

sam wykonuje takie zadania, lub pracownik wyznaczony przez pracodawcę posiadający zasób wiedzy i umiejętności zapewniający właściwą realizację programu 

instruktażu, mający aktualne zaświadczenie o ukończeniu wymaganego szkolenia 

w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy.” 

-  treść proponowana: „Instruktaż ogólny prowadzi pracownik służby bezpieczeństwa 

i higieny pracy, osoba wykonująca u pracodawcy zadania tej służby albo pracodawca, 

który sam wykonuje takie zadania, lub inna osoba spełniająca wymagania kwalifikacyjne dla pracownika służby bezpieczeństwa i higieny pracy, zgodne z odrębnymi 

przepisami.” 

-  jednoznaczne określenie wymagań kwalifikacyjnych dla osób prowadzących instruktaż ogólny ma zapewnić właściwy poziom tego instruktażu. 

14.  W par. 11 ust. 1 pkt 1 i 2 następują zmiany: 

-  treść obecna: „Instruktaż stanowiskowy przeprowadza się przed dopuszczeniem 

do wykonywania pracy na określonym stanowisku:  

1) pracownika zatrudnianego na stanowisku robotniczym oraz innym, na którym 

występuje narażenie na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia, uciążliwych lub niebezpiecznych; 

2) pracownika przenoszonego na stanowisko, o którym mowa w pkt 1;” 

-  treść proponowana: „Instruktaż stanowiskowy przeprowadza się przed dopuszczeniem do wykonywania pracy na określonym stanowisku:  

1) nowo zatrudnianego pracownika; 

2) pracownika przenoszonego na inne stanowisko,” 

-  zgodnie z obecną treścią przywołanego przepisu instruktaż stanowiskowy dotyczy 

praktycznie każdego nowo zatrudnianego pracownika oraz pracownika przenoszonego na inne stanowisko, w związku z tym proponowane zmiany jednoznacznie  

Uzasadnienie zmian w rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – 13 - 

 określają podmioty instruktażu stanowiskowego; w zasadzie nie ma stanowiska, na 

którym nie występuje narażenie na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia, 

uciążliwych lub niebezpiecznych. 

15.  W par. 11 ust. 3 następują zmiany: 

-  treść obecna: „W przypadku wprowadzenia na stanowisku, o którym mowa w ust. 1 

pkt 1, zmian warunków techniczno-organizacyjnych, w szczególności zmian procesu 

technologicznego, zmian organizacji stanowisk pracy, wprowadzenia do stosowania 

substancji o działaniu szkodliwym dla zdrowia albo niebezpiecznym oraz nowych 

lub zmienianych narzędzi, maszyn i innych urządzeń − pracownik zatrudniony na 

tym stanowisku odbywa instruktaż stanowiskowy przygotowujący go do bezpiecznego wykonywania pracy w zmienionych warunkach. Tematyka i czas trwania instruktażu stanowiskowego powinny być uzależnione od rodzaju i zakresu wprowadzonych 

na stanowisku zmian.” 

-  treść proponowana: „W przypadku wprowadzenia na stanowisku zmian warunków 

technicznych i/lub organizacyjnych, w szczególności zmian procesu technologicznego, zmian organizacji stanowisk pracy, wprowadzenia do stosowania substancji 

o działaniu szkodliwym dla zdrowia albo niebezpiecznym oraz nowych lub zmienianych narzędzi, maszyn i innych urządzeń − pracownik zatrudniony na tym stanowisku 

odbywa instruktaż stanowiskowy przygotowujący go do bezpiecznego wykonywania 

pracy w zmienionych warunkach. Tematyka i czas trwania instruktażu stanowiskowego powinny być uzależnione od rodzaju i zakresu wprowadzonych na stanowisku 

zmian.” 

-  wprowadza się dwie zmiany: wykreśla się sformułowanie „o którym mowa w ust. 1 

pkt 1” z uwagi na zmianę pkt 1 i 2 w ust. 1; sformułowanie „warunków techniczno-

-organizacyjnych” zastępuje się sformułowaniem „warunków technicznych i/lub organizacyjnych”, żeby przeprowadzenie instruktażu stanowiskowego nie było uzależnione od występujących łącznie zmian technicznych i organizacyjnych, a było możliwe 

w przypadku zmian technicznych, organizacyjnych, techniczno-organizacyjnych. 

16.  W par. 11 ust. 5 następują zmiany: 

-  treść obecna: „Instruktaż stanowiskowy przeprowadza wyznaczona przez pracodawcę osoba kierująca pracownikami lub pracodawca, jeżeli osoby te posiadają 

odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie zawodowe oraz są przeszkolone w zakresie metod prowadzenia instruktażu stanowiskowego.” 

-  treść proponowana: „Instruktaż stanowiskowy przeprowadza wyznaczona przez 

pracodawcę osoba kierująca pracownikami lub pracodawca, jeżeli osoby te posiadają odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie zawodowe oraz są przeszkolone 

w zakresie bhp i metod prowadzenia instruktażu stanowiskowego.” 

-  osoba prowadząca instruktaż stanowiskowy powinna mieć aktualne szkolenie bhp, 

więc dodanie zapisu „bhp i” ma charakter porządkowy i uściślający. 

17.  Do par. 14 ust. 2 dodaje się punkt 6 w brzmieniu: „społeczni inspektorzy pracy” 

-  Społeczna Inspekcja Pracy pełni ważną rolę nadzoru pracowniczego nad warunkami 

pracy. Udział przedstawicieli pracowników w kształtowaniu bezpieczeństwa pracy 

jest ważnym elementem zarówno polskiego, jak i europejskiego prawa pracy, a także 

warunkiem skutecznego zarządzania bezpieczeństwem pracy w firmie, w które musi 

być zaangażowany nie tylko pracodawca i jego służby doradcze, ale i sami pracownicy. Zagadnienia bezpieczeństwa pracy są wielodyscyplinarne, wymagają aktualnej  

Uzasadnienie zmian w rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – 14 - 

 wiedzy z różnych dziedzin, są regulowane przez wciąż zmieniające się przepisy. 

W związku z tym sprawowanie skutecznego społecznego nadzoru nad warunkami 

pracy nie jest możliwe bez nabycia przez społecznych inspektorów pracy wiedzy 

o bhp i okresowego aktualizowania tej wiedzy. Należy przy tym pamiętać, że społeczny inspektor pracy nie nabywa tej wiedzy w wystarczającym zakresie przed wyborem 

na tę funkcję. Dlatego dodanie w rozporządzeniu w sprawie szkolenia w dziedzinie 

bhp zapisu o konieczności odbywania szkoleń okresowych przez społecznych inspektorów pracy eliminuje to niedopatrzenie i wprowadza rozwiązanie istotne z punktu 

widzenia systemu ochrony pracy. 

18.  W par. 15 zmienia się ust. 2: 

-  treść obecna: „Szkolenie okresowe osób wymienionych w § 14 ust. 2 pkt 1 i 3−5 

powinno być przeprowadzane w formie kursu, seminarium lub samokształcenia kierowanego nie rzadziej niż raz na 5 lat, a w przypadku pracowników administracyjno-

-biurowych nie rzadziej niż raz na 6 lat.” 

-  treść proponowana: „Częstość przeprowadzania szkoleń okresowych: 

1) szkolenie okresowe osób wymienionych w § 14 ust. 2 pkt 1 i 3−4 powinno być 

przeprowadzane w formie kursu lub seminarium nie rzadziej niż raz na 4 lata 

2) szkolenie okresowe osób wymienionych w § 14 ust. 2 pkt 5 powinno być przeprowadzane w formie seminarium lub samokształcenia kierowanego nie rzadziej 

niż raz na 5 lat, 

3) szkolenie okresowe osób wymienionych w § 14 ust. 2 pkt 6 powinno być przeprowadzane w formie kursu lub seminarium nie rzadziej niż raz na 2 lata.” 

-  uzasadnienie: 

1) obecnie osoby będące pracodawcami oraz inne osoby kierujące pracownikami, 

w szczególności kierownicy, mistrzowie i brygadziści, pracownicy inżynieryjno-

-techniczni, w tym projektanci, konstruktorzy maszyn i innych urządzeń technicznych, technolodzy i organizatorzy produkcji, pracownicy służby bezpieczeństwa 

i higieny pracy i inne osoby wykonujące zadania tej służby odbywają szkolenie 

okresowe w formie kursu, seminarium lub samokształcenia kierowanego nie rzadziej niż raz na 5 lat; w proponowanej zmianie osoby te powinny odbyć szkolenie 

w formie kursu lub seminarium nie rzadziej niż raz na 4 lata; stanowiska zajmowane przez osoby wymienione w tych punktach wiążą się z dużą odpowiedzialnością za bezpieczeństwo pracy lub wymagają dużej wiedzy ze względu na 

pełnione funkcje doradcze, w związku z tym zasadne jest zwiększenie częstości 

szkoleń dla tych osób; przyczyni się to do zahamowania, wspomnianego na 

wstępie, niekorzystnego trendu w zakresie wypadków przy pracy; samokształ-

cenie kierowane jest niewystarczającą formą kształcenia tych osób i dlatego 

proponuje się usunięcie tej formy kształcenia; 

2) obecnie pracownicy administracyjno-biurowi odbywają szkolenie okresowe w formie kursu, seminarium lub samokształcenia kierowanego nie rzadziej niż raz na 

6 lat; w proponowanej zmianie osoby te powinny odbyć szkolenie okresowe w formie seminarium lub samokształcenia kierowanego nie rzadziej niż raz na 5 lat; 

zwiększenie częstości szkoleń dla tych osób przyczyni się do zahamowania 

niekorzystnego trendu w zakresie wypadków przy pracy; proponowana zmiana 

zakłada wprowadzenie częstszych ale krótszych szkoleń okresowych dla tej 

grupy pracowników, w związku z czym zrezygnowano z formy kursu; praktyka 

szkoleniowa wykazuje, że w tej grupie pracowników seminaria bądź samokształ-

cenie kierowane są wystarczającymi formami szkolenia okresowego; 

Uzasadnienie zmian w rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – 15 - 

3) obecnie rozporządzenie w sprawie szkolenia w dziedzinie bhp nie zawiera obowiązku prowadzenia szkoleń okresowych dla społecznych inspektorów pracy; 

proponowana nowelizacja zakłada ich wprowadzenie w formie kursu lub seminarium nie rzadziej niż raz na dwa lata; w praktyce będzie to oznaczało, że spo-

łeczny inspektor pracy odbędzie dwa szkolenia okresowe w trakcie czteroletniej 

kadencji; jest to minimalna liczba szkoleń w trakcie kadencji pozwalająca na 

sprawowanie funkcji społecznego nadzoru nad warunkami pracy w sposób kompetentny i zapewniający skuteczne ograniczanie wypadków przy pracy; niewprowadzenie społecznych inspektorów pracy do systemu szkoleń okresowych było 

niedopatrzeniem, które usuwa niniejsza nowelizacja.

19.  W par. 15 ust. 4 wprowadza się zmiany: 

-  treść obecna: „Pierwsze szkolenie okresowe osób zatrudnionych na stanowiskach 

wymienionych w § 14 ust. 2 pkt 1 przeprowadza się w okresie do 6 miesięcy od rozpoczęcia pracy na tych stanowiskach, natomiast osób zatrudnionych na stanowiskach 

wymienionych w § 14 ust. 2 pkt 2−5 − w okresie do 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy 

na tych stanowiskach.” 

-  treść proponowana: „Pierwsze szkolenie okresowe osób zatrudnionych na stanowiskach wymienionych w § 14 ust. 2 pkt 1 przeprowadza się w okresie do 6 miesię-

cy od rozpoczęcia pracy na tych stanowiskach, osób wymienionych w § 14 ust. 2 

pkt 6 − w okresie do 6 miesięcy od wyboru na funkcję społecznego inspektora pracy, 

natomiast osób zatrudnionych na stanowiskach wymienionych w § 14 ust. 2 pkt 2−5 

− w okresie do 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy na tych stanowiskach. 

-  zgodnie z proponowaną zmianą społeczni inspektorzy pracy pierwsze szkolenie 

okresowe odbywają w okresie do 6 miesięcy od wyboru na funkcję społecznego 

inspektora pracy; ze względu na wagę tej funkcji pierwsze szkolenie okresowe sip 

należy przeprowadzić jak najszybciej po wyborach. 

*** 

Należy zwrócić uwagę na fakt, że proponowane w projekcie nowelizacji rozwiązanie 

systemowe wprowadzające obowiązek ewidencjonowania jednostek szkoleniowych i okre-

ślające wymagania dla nich, nie jest rozwiązaniem precedensowym. Podobne rozwiązania 

z powodzeniem funkcjonują w innych obszarach związanych z zapewnieniem bezpieczeń-

stwa i zdrowia ludzi, bezpieczeństwa publicznego, ochrony środowiska. Można wymienić: 

-  rozwiązania w zakresie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych, zawarte 

w art. 12, 13 ustawy z 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych (Dz. U. Nr 199, poz. 1671, z późn. zm.), 

-  regulacje dotyczące szkoleń bhp w zakładach górniczych, zawarte w art. 74 ustawy 

z 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r., Nr 228, poz. 1947, 

z późn. zm.), 

-  rozwiązania w zakresie szkoleń w zakresie ochrony roślin, zawarte w art. 75 ustawy 

z 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin (Dz. U. z 2004 r., Nr 11, poz. 94, z późn. zm.). 

Uzasadnienie zmian w rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – 16 - 

Uwagi 

Niniejsza nowelizacja rozporządzenia wprowadza obowiązek zgłaszania jednostek szkoleniowych do wykazów prowadzonych przez Okręgowe Inspektoraty Pracy, co w zamiarze 

autorów projektu nowelizacji jest pierwszym krokiem do podniesienia poziomu jakości szkoleń 

w dziedzinie bhp, co powinno wpłynąć na poprawę bezpieczeństwa pracy, zmniejszenie 

liczby wypadków i kosztów z tym związanych ponoszonych zarówno przez budżet państwa, 

Zakład Ubezpieczeń Społecznych, jak i pracodawców oraz rodziny osób poszkodowanych. 

Aby jednak w pełni osiągnąć ten cel, konieczne jest wprowadzenie systemu rejestracji jednostek szkoleniowych, nadzoru nad ich działalnością oraz kontroli jakości szkoleń w dziedzinie bhp. W związku z tym proponuje się wprowadzenie odpowiednich zmian w ustawie 

o Państwowej Inspekcji Pracy, polegających na rozszerzeniu katalogu zadań PIP o: 

-  stworzenie i prowadzenie wykazu (wykazów) lub rejestru (rejestrów) jednostek szkoleniowych w dziedzinie bhp − proponuje się wprowadzenie wykazów (rejestrów) prowadzonych przez Okręgowe Inspektoraty Pracy (jak w projekcie nowelizacji rozporzą-

dzenia), bądź rejestru centralnego prowadzonego przez Główny Inspektorat Pracy 

albo Ośrodek Szkolenia PIP we Wrocławiu, 

-  nadzór i kontrolę nad szkoleniami w dziedzinie bhp, polegające w szczególności na 

kontroli zgodności realizacji szkoleń w dziedzinie bhp z przepisami rozporządzenia 

w sprawie szkolenia w dziedzinie bhp. 

Uzasadnienie zmian w rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – 17 - 

Projekt nowelizacji załącznika nr 1 do rozporządzenia  

(propozycje zmian zaznaczono kolorem czerwonym) 

Ramowe programy szkolenia 

I. Ramowy program instruktażu ogólnego 

1.  Cel szkolenia 

Celem szkolenia jest zaznajomienie pracownika w szczególności z:  

a) podstawowymi przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy zawartymi w Kodeksie pracy, 

w układach zbiorowych pracy lub w regulaminach pracy, 

b) przepisami oraz zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy obowiązującymi w danym 

zakładzie pracy, 

c) zasadami udzielania pierwszej pomocy w razie wypadku. 

2.  Uczestnicy szkolenia 

Szkolenie jest przeznaczone dla wszystkich osób, które rozpoczynają pracę w danym 

zakładzie pracy. 

3.  Sposób organizacji szkolenia 

Szkolenie powinno być zorganizowane w formie instruktażu − przed rozpoczęciem przez 

pracownika pracy w danym zakładzie pracy − na podstawie szczegółowego programu 

opracowanego przez organizatora szkolenia. Podczas szkolenia konieczne jest stosowanie odpowiednich środków dydaktycznych, w szczególności filmów, środków multimedialnych i literatury fachowej, środków do udzielania pierwszej pomocy w razie wypadku. 

4.  Ramowy program szkolenia 

Lp. Temat szkolenia*) 

Liczba 

godzin**

)

1  2  3 

1 Istota bezpieczeństwa i higieny pracy 

0,6 

Zakres obowiązków i uprawnień pracodawcy, pracowników oraz poszczególnych komórek organizacyjnych zakładu pracy i organizacji społecznych 

w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy 

Odpowiedzialność za naruszenie przepisów lub zasad bezpieczeństwa          

i higieny pracy 

4 Zasady poruszania się na terenie zakładu pracy 

0,5 

Zagrożenia wypadkowe i zagrożenia dla zdrowia występujące w zakładzie     

i podstawowe środki zapobiegawcze 

Podstawowe zasady bezpieczeństwa i higieny pracy związane z obsługą 

urządzeń technicznych oraz transportem wewnątrzzakładowym 

0,4 

Projekt nowelizacji załącznika 1 do rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – 18 - 

Lp.  Temat szkolenia*) 

Liczba 

godzin**)

1  2  3 

Zasady przydziału odzieży roboczej i obuwia roboczego oraz środków ochrony indywidualnej, w tym w odniesieniu do stanowiska pracy instruowanego

0,5 

Porządek i czystość w miejscu pracy − ich wpływ na zdrowie i bezpieczeń-

stwo pracownika 

Profilaktyczna opieka lekarska − zasady jej sprawowania w odniesieniu do 

stanowiska instruowanego 

10 

Podstawowe zasady ochrony przeciwpożarowej oraz postępowania w razie 

pożaru 

11 

Postępowanie w razie wypadku, w tym organizacja i zasady udzielania 

pierwszej pomocy 

 Razem: 

minimum 

   

*

)  

Program szkolenia osób podejmujących po raz pierwszy pracę związaną z kierowaniem pracownikami powinien być poszerzony i dostosowany do obowiązków i odpowiedzialności tych osób 

w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. 

**

)   W godzinach lekcyjnych trwających 45 minut. 

II. Ramowy program instruktażu stanowiskowego 

1.  Cel szkolenia 

 Celem szkolenia jest uzyskanie przez pracownika: 

a) informacji o czynnikach środowiska pracy występujących na danym stanowisku pracy 

i w jego bezpośrednim otoczeniu oraz o ryzyku zawodowym związanym z wykonywaną 

pracą, 

b) wiedzy i umiejętności dotyczących sposobów ochrony przed zagrożeniami wypadkowymi i zagrożeniami dla zdrowia w warunkach normalnej pracy i w warunkach awaryjnych, 

c) wiedzy i praktycznych umiejętności z zakresu bezpiecznego wykonywania powierzonej 

pracy. 

2.  Uczestnicy szkolenia 

 Szkolenie jest przeznaczone dla pracowników i innych osób, o których mowa w § 11.1 

oraz w przypadku zmiany warunków techniczno-organizacyjnych, tj. w razie zmiany procesu technologicznego, zmiany organizacji stanowisk pracy, wprowadzenia do stosowania substancji o działaniu szkodliwym dla zdrowia albo niebezpiecznym oraz nowych lub 

zmienianych narzędzi, maszyn i innych urządzeń. 

3.  Sposób organizacji szkolenia 

 Szkolenie powinno być prowadzone w formie instruktażu − na stanowisku, na którym będzie 

zatrudniony instruowany pracownik, na podstawie szczegółowego programu opracowanego przez organizatora szkolenia. 

 Szkolenie powinno uwzględniać następujące etapy:  

a) rozmowę wstępną instruktora z instruowanym pracownikiem, 

b) pokaz i objaśnienie przez instruktora całego procesu pracy, który ma być realizowany 

przez pracownika, 

Projekt nowelizacji załącznika 1 do rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – 19 - 

c) próbne wykonywanie procesu pracy przez pracownika przy korygowaniu przez instruktora sposobów wykonywania pracy, 

d) samodzielną pracę instruowanego pracownika pod nadzorem instruktora, 

e) sprawdzenie i ocenę przez instruktora sposobu wykonywania pracy przez pracownika. 

 Jeżeli pracownik wykonuje prace na różnych stanowiskach, szkolenie powinno uwzględniać wszystkie rodzaje prac, które będą należały do zakresu obowiązków pracownika. 

 Sposób realizacji szkolenia i czas trwania poszczególnych jego części powinny być dostosowane do przygotowania zawodowego i dotychczasowego stażu pracy pracownika 

oraz zagrożeń występujących przy przewidzianej do wykonywania przez niego pracy. 

4.  Ramowy program szkolenia 

Lp. Temat szkolenia

Liczba 

godzin*

)

1 2 3

Przygotowanie pracownika do wykonywania określonej pracy, w tym   

w szczególności: 

a) omówienie warunków pracy z uwzględnieniem: 

−  elementów pomieszczenia pracy, w którym ma pracować pracownik, mających wpływ na warunki pracy pracownika (np. oświetlenie 

ogólne, ogrzewanie, wentylacja, urządzenia techniczne, urządzenia 

ochronne), 

−  elementów stanowiska roboczego mających wpływ na bezpieczeń-

stwo i higienę pracy (np. pozycja przy pracy, oświetlenie miejscowe, 

wentylacja miejscowa, urządzenia zabezpieczające, ostrzegawcze 

i sygnalizacyjne, narzędzia, surowce i produkty), 

−  przebiegu procesu pracy na stanowisku pracy w nawiązaniu do procesu produkcyjnego (działalności) w całej komórce organizacyjnej 

i zakładzie pracy,

b) omówienie czynników środowiska pracy występujących przy określonych 

czynnościach na stanowisku pracy oraz zagrożeń, jakie mogą stwarzać 

te czynniki, wyników oceny ryzyka zawodowego związanego z wykonywaną pracą i sposobów ochrony przed zagrożeniami, a także zasad postępowania w razie wypadku lub awarii, 

c) przygotowanie wyposażenia stanowiska roboczego do wykonywania 

określonego zadania. 

Pokaz przez instruktora sposobu wykonywania pracy na stanowisku pracy 

zgodnie z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, z uwzględnieniem metod bezpiecznego wykonywania poszczególnych czynności i ze 

szczególnym zwróceniem uwagi na czynności trudne i niebezpieczne 

0,5 

3 Próbne wykonanie zadania przez pracownika pod kontrolą instruktora 0,5 

4 Samodzielna praca pracownika pod nadzorem instruktora 4 

5 Omówienie i ocena przebiegu wykonywania pracy przez pracownika 1 

Razem: 

minimum

*

)  W godzinach lekcyjnych trwających 45 minut. 

Projekt nowelizacji załącznika 1 do rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – 20 - 

III.  Ramowy program szkolenia pracodawców wykonujących zadania służby bezpieczeństwa i higieny pracy 

1.  Cel szkolenia 

 Celem szkolenia jest uzyskanie przez uczestników szkolenia wiedzy i umiejętności w zakresie: 

a) identyfikacji i analizy zagrożeń zawodowych oraz oceny ryzyka związanego z tymi 

zagrożeniami, 

b) prowadzenia kontroli i oceny stanu bezpieczeństwa i higieny pracy, w tym przestrzegania przepisów i zasad bhp, 

c) organizowania przedsięwzięć mających na celu zapewnienie pracownikom bezpieczeń-

stwa i ochrony zdrowia, 

d) metod eliminowania lub ograniczania oddziaływania na pracowników czynników uciążliwych, szkodliwych dla zdrowia i/lub niebezpiecznych, 

e) ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy oraz chorób zawodowych, a także 

określania niezbędnych działań profilaktycznych, 

f) metod i organizacji szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, 

g) popularyzacji problematyki bezpieczeństwa i higieny pracy. 

2.  Uczestnicy szkolenia 

 Szkolenie jest przeznaczone dla pracodawców, którzy na podstawie art. 237

11

 § 1 Kodeksu pracy będą wykonywali w swoim zakładzie pracy zadania służby bezpieczeństwa 

i higieny pracy. 

3.  Sposób organizacji szkolenia 

 Szkolenie powinno być zorganizowane w formie kursu lub seminarium − z uwzględnieniem 

ćwiczeń oraz z wykorzystaniem odpowiednich pomocy dydaktycznych, w szczególności 

filmów, środków multimedialnych, programów komputerowych, materiałów do ćwiczeń, 

w tym literatury oraz prasy fachowej. Uczestnicy szkolenia powinni również otrzymać materiały umożliwiające przyswojenie problematyki objętej programem szkolenia (np. skrypty, 

przepisy prawne, zestawy ćwiczeń z instrukcjami, zestawy pytań kontrolnych). 

4.  Ramowy program szkolenia 

Lp. Temat szkolenia*

) Liczba 

godzin**

)

1  2  3 

Regulacje prawne z zakresu prawa pracy dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy, z omówieniem źródeł prawa międzynarodowego (dyrektyw i rozporządzeń WE, konwencji MOP): 

a) źródła prawa pracy, w tym z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, 

b) prawa i obowiązki pracowników i pracodawców w zakresie bezpieczeń-

stwa i higieny pracy oraz odpowiedzialność za naruszenie przepisów lub 

zasad bhp, 

c) ochrona pracy kobiet i młodocianych, 

d) profilaktyczna ochrona zdrowia pracowników, 

e) szkolenie w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, 

f) ogólne i szczegółowe*

przepisy dotyczące bezpieczeństwa i higieny 

pracy, 

g) świadczenia z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych oraz 

z tytułu pracy w warunkach szkodliwych dla zdrowia i uciążliwych, 

Projekt nowelizacji załącznika 1 do rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – 21 - 

Lp. Temat szkolenia*

) Liczba 

godzin**

)

1  2  3 

h) system oceny zgodności wyrobów, z uwzględnieniem wymagań bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników, 

i) nadzór i kontrola warunków pracy 

Ergonomia w kształtowaniu warunków pracy (ergonomia koncepcyjna i korekcyjna) 

Metody identyfikacji, analizy i oceny zagrożeń oraz oceny ryzyka związanego z tymi zagrożeniami: 

a)  zagrożenia wypadkowe, 

b)  hałas i drgania mechaniczne, 

c)  szkodliwe czynniki chemiczne oraz pyły, 

d)  czynniki biologiczne 

e)  promieniowanie podczerwone, jonizujące, nadfioletowe, 

f)  pola elektromagnetyczne, 

g)  energia elektryczna i elektryczność statyczna, 

h)  mikroklimat środowiska pracy, 

i)  oświetlenie pomieszczeń pracy i stanowisk pracy, 

j)  zagrożenia pożarowe i wybuchowe, 

k)  zagrożenia w transporcie wewnątrzzakładowym oraz składowaniu materiałów, 

l)  psychospołeczne czynniki środowiska pracy. 

10 

Metody likwidacji lub ograniczania oddziaływania na pracowników czynników szkodliwych dla zdrowia, uciążliwych i niebezpiecznych występujących 

w procesach pracy 

15 

Wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy dla budynków i pomieszczeń 

pracy oraz wymagania dla pomieszczeń i urządzeń higieniczno-sanitarnych

6 Ustalanie okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy i chorób zawodowych

5  

(w tym 2 

ćwiczeń)

Analiza przyczyn wybranych wypadków przy pracy i chorób zawodowych   

i związana z nimi profilaktyka 

Zadania i uprawnienia służby bezpieczeństwa i higieny pracy oraz metody 

pracy tej służby 

6  

(w tym 2 

ćwiczeń)

Organizacja i metody szkolenia w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy 

oraz popularyzacja problematyki bhp 

(w tym 2 

ćwiczeń)

10 

Zasady postępowania w razie wypadku w czasie pracy i w sytuacjach zagro-

żeń (np. pożaru, awarii), w tym zasady udzielania pierwszej pomocy w razie 

wypadku 

11 Problemy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska naturalnego 3 

 Razem: 

minimum 

64 

(w tym 6 

ćwiczeń)

  *

)  

Szczegółowy program szkolenia powinien uwzględniać problematykę i przepisy dotyczące 

przemysłu (działalności), z którego wywodzą się uczestnicy szkolenia. 

**

)   W godzinach lekcyjnych trwających 45 minut. 

Projekt nowelizacji załącznika 1 do rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – 22 - 

IV. Ramowy program szkolenia okresowego pracodawców i innych osób kierujących 

pracownikami 

1.  Cel szkolenia 

  

 Celem szkolenia jest aktualizacja i uzupełnienie wiedzy i umiejętności w szczególności 

z zakresu: 

a) oceny zagrożeń występujących w procesach pracy oraz ryzyka związanego z tymi 

zagrożeniami, 

b) kształtowania bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, 

c) ochrony pracowników przed zagrożeniami związanymi z wykonywaną pracą. 

2.  Uczestnicy szkolenia 

  

 Szkolenie jest przeznaczone dla:  

a) pracodawców, w tym osób kierujących przedsiębiorstwami państwowymi, spółkami, 

zakładami prywatnymi, urzędami, spółdzielniami, 

b) innych osób kierujących pracownikami (mistrzów, brygadzistów, kierowników wydziałów 

i innych komórek organizacyjnych). 

3.  Sposób organizacji szkolenia 

  

 Szkolenie powinno być zorganizowane w formie kursu lub seminarium − na podstawie 

szczegółowego programu szkolenia opracowanego przez organizatora szkolenia. Podczas 

szkolenia konieczne jest stosowanie odpowiednich środków dydaktycznych, w szczególności filmów, środków multimedialnych, programów komputerowych, literatury oraz prasy 

fachowej. 

4.  Ramowy program szkolenia 

Lp. Temat szkolenia 

Liczba 

godzin*

)

1  2  3 

Wybrane regulacje prawne z zakresu prawa pracy dotyczące bezpieczeń-

stwa i higieny pracy, z omówieniem źródeł prawa międzynarodowego (dyrektyw i rozporządzeń WE, konwencji MOP): 

a)  aktualne przepisy (z uwzględnieniem zmian), w tym dotyczące: 

−  obowiązków w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz odpowiedzialności za naruszenie przepisów i zasad bhp, 

−  ochrony pracy kobiet i młodocianych, 

−  profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami, 

−  szkolenia w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, 

−  organizacji nadzoru i kontroli warunków pracy, 

b)  problemy związane z interpretacją niektórych przepisów 

Identyfikacja, analiza i ocena zagrożeń czynnikami szkodliwymi dla zdrowia, uciążliwymi i niebezpiecznymi oraz ocena ryzyka związanego z tymi 

zagrożeniami 

Organizacja i metody kształtowania bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, z uwzględnieniem stanowisk wyposażonych w monitory ekranowe; zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy 

Analiza okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy i chorób zawodowych 

oraz związana z nimi profilaktyka; omówienie przyczyn charakterystycznych 

wypadków przy pracy, ze szczególnym uwzględnieniem wypadków powsta-

łych na skutek niewłaściwej organizacji pracy, oraz związanej z nimi profilaktyki 

Projekt nowelizacji załącznika 1 do rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – 23 - 

Organizacja i metodyka szkolenia w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy 

(z uwzględnieniem metod prowadzenia instruktażu stanowiskowego) oraz 

kształtowanie bezpiecznych zachowań pracowników w procesach pracy 

Zasady postępowania w razie wypadku w czasie pracy i w sytuacjach zagrożeń (np. pożaru, awarii), w tym zasady udzielania pierwszej pomocy    

w razie wypadku 

Skutki ekonomiczne niewłaściwych warunków pracy (np. świadczenia z tytułu warunków pracy, składka na ubezpieczenia społeczne pracowników) 

8 Problemy ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska naturalnego 1 

 Razem: 

minimum 

16 

*

)   W godzinach lekcyjnych trwających 45 minut. 

V.  Ramowy program szkolenia okresowego pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych 

1.  Cel szkolenia 

  

 Celem szkolenia jest aktualizacja i uzupełnienie wiedzy i umiejętności w szczególności 

z zakresu:  

a) przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy związanych z wykonywaną pracą, 

b) zagrożeń związanych z wykonywaną pracą oraz metod ochrony przed tymi zagrożeniami, 

c) postępowania w razie wypadku i w sytuacjach zagrożeń. 

2.  Uczestnicy szkolenia 

 Szkolenie jest przeznaczone dla osób zatrudnionych na stanowiskach robotniczych. 

3.  Sposób organizacji szkolenia 

 Szkolenie powinno być zorganizowane w formie instruktażu − na podstawie szczegółowego programu opracowanego przez organizatora szkolenia. 

 Szkolenie powinno być realizowane przez instruktaż na stanowisku pracy, a także wykład, 

pogadankę, film, omówienie okoliczności i przyczyn charakterystycznych (dla prac wykonywanych przez uczestników szkolenia) wypadków przy pracy oraz wniosków profilaktycznych. 

4.  Ramowy program szkolenia 

Lp. Temat szkolenia 

Liczba 

godzin*

)

1  2  3 

Regulacje prawne z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, z uwzględnieniem przepisów związanych z wykonywaną pracą 

Zagrożenia czynnikami występującymi w procesach pracy oraz zasady i metody likwidacji lub ograniczenia oddziaływania tych czynników na pracowników − z uwzględnieniem zmian w technologii, organizacji pracy i stanowisk 

pracy, stosowania środków ochrony zbiorowej i indywidualnej, wprowadzenia 

nowych urządzeń, sprzętu i narzędzi pracy 

Projekt nowelizacji załącznika 1 do rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – 24 - 

Lp. Temat szkolenia 

Liczba 

godzin*

)

1  2  3 

3 Zasady postępowania w razie wypadku w czasie pracy i w sytuacjach zagro-

żeń (np. pożaru, awarii), w tym zasady udzielania pierwszej pomocy w razie 

wypadku 

Okoliczności i przyczyny charakterystycznych dla wykonywanej pracy wypadków przy pracy oraz związana z nimi profilaktyka 

 Razem:  8 

*

)   W godzinach lekcyjnych trwających 45 minut. 

VI. Ramowy program szkolenia okresowego pracowników inżynieryjno-technicznych 

1.  Cel szkolenia 

 Celem szkolenia jest aktualizacja i uzupełnienie wiedzy i umiejętności w szczególności 

z zakresu:  

a) identyfikacji i oceny zagrożeń występujących w procesach pracy, 

b) organizacji pracy i stanowisk pracy zgodnie z wymaganiami bezpieczeństwa i higieny 

pracy oraz ergonomii, 

c) metod likwidacji lub ograniczenia zagrożeń czynnikami występującymi w środowisku 

pracy. 

2.  Uczestnicy szkolenia 

 Szkolenie jest przeznaczone dla pracowników inżynieryjno-technicznych zakładów pracy, 

w szczególności projektantów, konstruktorów, technologów, organizatorów produkcji. Przy 

kompletowaniu grup pracowników do szkolenia należy brać pod uwagę podobieństwo prac 

wykonywanych przez uczestników szkolenia. 

3.  Sposób organizacji szkolenia 

 Szkolenie powinno być zorganizowane w formie kursu lub seminarium − na podstawie 

szczegółowego programu szkolenia opracowanego przez organizatora szkolenia. Podczas 

szkolenia konieczne jest stosowanie odpowiednich środków dydaktycznych, w szczególności filmów, środków multimedialnych, programów komputerowych, literatury oraz prasy 

fachowej. 

4.  Ramowy program szkolenia*

Lp. Temat szkolenia 

Liczba 

godzin**

)

1  2  3 

Regulacje prawne z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy: 

a) aktualne przepisy (z uwzględnieniem zmian), w tym dotyczące: 

− praw i obowiązków pracodawców i pracowników w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz odpowiedzialności za naruszenie przepisów lub zasad bhp, 

− odpowiedzialności projektantów, konstruktorów i technologów zwią-

zanej z wykonywanym zawodem, 

− wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy dla budynków i pomieszczeń zakładów pracy (w tym pomieszczeń higieniczno-sanitarnych), 

− wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ergonomii dla maszyn 

Projekt nowelizacji załącznika 1 do rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – 25 - 

Lp. Temat szkolenia 

Liczba 

godzin**

)

1  2  3 

i innych urządzeń technicznych 

− systemu oceny zgodności wyrobów z wymaganiami bezpieczeństwa 

i higieny pracy, 

− nadzoru i kontroli warunków pracy, 

b) problemy związane z interpretacją niektórych przepisów 

Metody identyfikacji, analizy i oceny zagrożeń czynnikami szkodliwymi 

dla zdrowia, uciążliwymi i niebezpiecznymi występującymi w procesach 

pracy oraz oceny ryzyka związanego z tymi zagrożeniami 

Kształtowanie warunków pracy zgodnie z wymaganiami bezpieczeństwa 

pracy i ergonomii, w tym w zakresie metod likwidacji lub ograniczenia oddziaływania na pracowników czynników szkodliwych dla zdrowia, uciążliwych i niebezpiecznych (m.in. przez odpowiednie rozwiązania projektowe, 

technologiczne i organizacyjne) 

Nowoczesne rozwiązania techniczno-organizacyjne wpływające na poprawę warunków bezpieczeństwa i higieny pracy (w szczególności urzą-

dzenia wentylacyjno-klimatyzacyjne, urządzenia zabezpieczające, środki 

ochrony indywidualnej) 

Ćwiczenia dotyczące uwzględniania wymagań bezpieczeństwa i higieny 

pracy oraz ergonomii w projektowaniu 

Zasady postępowania w razie wypadku w czasie pracy i w sytuacjach zagrożeń (np. pożaru, awarii), w tym zasady udzielania pierwszej pomocy 

w razie wypadku 

 Razem: 

minimum 

16 

  *

)  

Szczegółowy program szkolenia powinien być opracowany odrębnie dla każdej z grup pracowników inżynieryjno-technicznych (projektantów, konstruktorów, technologów). 

**

)   W godzinach lekcyjnych trwających 45 minut. 

VII.  Ramowy program szkolenia okresowego pracowników służby bezpieczeństwa 

i higieny pracy i osób wykonujących zadania tej służby 

1.  Cel szkolenia 

 Celem szkolenia jest aktualizacja i uzupełnienie wiedzy i umiejętności w szczególności 

z zakresu: 

a) przepisów prawnych dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, 

b) analizy i oceny zagrożeń oraz metod oceny ryzyka związanego z tymi zagrożeniami, 

c) organizacji i metod kształtowania bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, a także 

pomoc w rozwiązywaniu trudnych problemów z dziedziny bezpieczeństwa i higieny 

pracy. 

2.  Uczestnicy szkolenia 

 Szkolenie jest przeznaczone dla pracowników służby bezpieczeństwa i higieny pracy i osób 

wykonujących zadania tej służby. 

Projekt nowelizacji załącznika 1 do rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – 26 - 

3.  Sposób organizacji szkolenia 

 Szkolenie powinno być zorganizowane w formie kursu lub seminarium, z uwzględnieniem 

ćwiczeń oraz z wykorzystaniem odpowiednich pomocy dydaktycznych, w szczególności 

filmów, środków multimedialnych, literatury oraz prasy fachowej, programów komputerowych, materiałów do ćwiczeń. 

4.  Ramowy program szkolenia 

Lp. Temat szkolenia*

) Liczba 

godzin**

)

1  2  3 

Wybrane regulacje prawne z zakresu prawa pracy dotyczące bezpieczeń-

stwa i higieny pracy, z omówieniem źródeł prawa międzynarodowego (dyrektyw i rozporządzeń WE, konwencji MOP): 

a) przepisy dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy, 

b) przepisy dotyczące ochrony pracy kobiet i młodocianych, 

c) problemy związane z interpretacją niektórych przepisów 

2  Problemy ergonomii w kształtowaniu warunków pracy 2

Metody identyfikacji, analizy i oceny zagrożeń oraz oceny ryzyka związanego z tymi zagrożeniami: 

a)  zagrożenia wypadkowe, 

b)  hałas i drgania mechaniczne, 

c)  szkodliwe czynniki chemiczne oraz pyły, 

d)  czynniki biologiczne, 

e)  promieniowanie podczerwone, jonizujące, nadfioletowe, 

f)  pola elektromagnetyczne, 

g)  energia elektryczna i elektryczność statyczna, 

h)  mikroklimat środowiska pracy, 

i)  oświetlenie pomieszczeń pracy i stanowisk pracy, 

j)  zagrożenia pożarowe i wybuchowe, 

k)  zagrożenia w transporcie wewnątrzzakładowym oraz przy składowaniu 

materiałów, 

l)  psychospołeczne czynniki środowiska pracy 

Metody likwidacji lub ograniczania oddziaływania na pracowników czynników szkodliwych dla zdrowia, uciążliwych i niebezpiecznych występujących 

w procesach pracy 

Nowoczesne rozwiązania techniczno-organizacyjne wpływające na poprawę

bezpieczeństwa i higieny pracy, w tym: 

−  urządzenia wentylacyjno-klimatyzacyjne, 

−  urządzenia zabezpieczające, 

−  środki ochrony indywidualnej 

Ustalanie okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy (z uwzględnieniem 

programów komputerowych) 

4  

(w tym 2 

ćwiczeń)

Analiza przyczyn wybranych wypadków przy pracy i związana z nimi profilaktyka 

8 Nowoczesne metody pracy służby bhp  2 

9 Nowoczesne metody szkolenia w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy 

(w tym 2 

ćwiczeń)

Projekt nowelizacji załącznika 1 do rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – 27 - 

Lp. Temat szkolenia*

) Liczba 

godzin**

)

1  2  3 

10

Zasady postępowania w razie wypadku w czasie pracy i w sytuacjach zagro-

żeń (np. pożaru, awarii), w tym zasady udzielania pierwszej pomocy w razie 

wypadku 

11 Problemy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska naturalnego 2 

 Razem: 

minimum 

32 

(w tym 4 

ćwiczeń)

  *

)  

Szczegółowy program szkolenia powinien uwzględniać przepisy dotyczące przemysłu (działalności), z którego wywodzą się uczestnicy szkolenia.

**

)   W godzinach lekcyjnych trwających 45 minut. 

Zalecenie: Przy tworzeniu programu szczegółowego zaleca się rozszerzenie programu 

szkolenia okresowego pracowników służby bezpieczeństwa i higieny pracy i osób wykonujących zadania tej służby o tematykę roli cech osobowych i kompetencji interpersonalnych 

w wykonywaniu obowiązków służby bhp. 

VIII.  Ramowy program szkolenia okresowego pracowników administracyjno-biurowych 

i innych, o których mowa w § 14 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia  

1.  Cel szkolenia 

 Celem szkolenia jest aktualizacja i uzupełnienie wiedzy i umiejętności w szczególności 

z zakresu:  

a) oceny zagrożeń związanych z wykonywaną pracą. 

b) metod ochrony przed zagrożeniami dla zdrowia i bezpieczeństwa pracowników, 

c) kształtowania warunków pracy w sposób zgodny z przepisami i zasadami bezpieczeń-

stwa i higieny pracy, 

d) postępowania w razie wypadku oraz w sytuacjach awaryjnych. 

2.  Uczestnicy szkolenia 

 Szkolenie jest przeznaczone dla pracowników administracyjno-biurowych, w tym zatrudnionych przy obsłudze monitorów ekranowych, a także pracowników placówek służby 

zdrowia, szkół i innych placówek oświatowych, jednostek naukowo-badawczych i innych 

pracowników, których charakter pracy wiąże się z narażeniem na czynniki szkodliwe dla 

zdrowia, uciążliwe lub niebezpieczne albo z odpowiedzialnością w zakresie bezpieczeń-

stwa i higieny pracy. 

3.  Sposób organizacji szkolenia 

 Szkolenie powinno być zorganizowane w formie seminarium lub kursu albo samokształcenia kierowanego − na podstawie szczegółowego programu opracowanego przez organizatora szkolenia. 

 Podczas szkolenia konieczne jest stosowanie odpowiednich środków dydaktycznych, 

w szczególności filmów, środków multimedialnych programów komputerowych, literatury 

oraz prasy fachowej. 

Projekt nowelizacji załącznika 1 do rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – 28 - 

 Uczestnicy szkolenia organizowanego w formie samokształcenia kierowanego powinni 

otrzymać odpowiednie materiały umożliwiające przyswojenie wiadomości i umiejętności 

objętych programem szkolenia (np. skrypty, literaturę oraz prasę fachową, przepisy, zestawy pytań kontrolnych). 

4.  Ramowy program szkolenia 

Lp. Temat szkolenia 

Liczba 

godzin*

)

1  2  3 

Wybrane regulacje prawne z zakresu prawa pracy dotyczące bezpieczeń-

stwa i higieny pracy, z uwzględnieniem: 

a)  praw i obowiązków pracowników i pracodawców w zakresie bezpieczeń-

stwa i higieny pracy oraz odpowiedzialności za naruszenie przepisów 

i zasad bhp, 

b)  ochrony pracy kobiet i młodocianych, 

c)  wypadków przy pracy i chorób zawodowych oraz świadczeń z nimi 

związanych, 

d)  profilaktycznej ochrony zdrowia pracowników 

Postęp w zakresie oceny zagrożeń czynnikami występującymi w procesach 

pracy oraz w zakresie metod ochrony przed zagrożeniami dla zdrowia i życia 

pracowników 

Problemy związane z organizacją stanowisk pracy biurowej, z uwzględnieniem zasad ergonomii, w tym stanowisk wyposażonych w monitory ekranowe i inne urządzenia biurowe 

Postępowanie w razie wypadków i w sytuacjach zagrożeń (np. pożaru, 

awarii), w tym zasady udzielania pierwszej pomocy w razie wypadku 

 Razem: 

minimum

*

)   W godzinach lekcyjnych trwających 45 minut. 

IX. Ramowy program szkolenia okresowego społecznych inspektorów pracy 

1.  Cel szkolenia 

 Celem szkolenia jest aktualizacja i uzupełnienie wiedzy i umiejętności w szczególności 

z zakresu:  

a) przepisów prawnych dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy oraz funkcjonowania 

społecznej inspekcji pracy, 

b) kontroli warunków pracy, 

c) analizy i oceny zagrożeń oraz metod oceny ryzyka związanego z tymi zagrożeniami, 

d) organizacji i metod kształtowania bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. 

2.  Uczestnicy szkolenia 

 Szkolenie jest przeznaczone dla społecznych inspektorów pracy. 

3.  Sposób organizacji szkolenia 

 Szkolenie powinno być zorganizowane w formie kursu lub seminarium, z uwzględnieniem 

ćwiczeń oraz z wykorzystaniem odpowiednich pomocy dydaktycznych, w szczególności 

filmów, środków multimedialnych, literatury oraz prasy fachowej, programów komputerowych, materiałów do ćwiczeń. 

Projekt nowelizacji załącznika 1 do rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – 29 - 

4.  Ramowy program szkolenia 

Lp. Temat szkolenia*

) Liczba 

godzin**

)

1  2  3 

Wybrane regulacje prawne z zakresu prawa pracy dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy, z omówieniem źródeł prawa międzynarodowego (dyrektyw i rozporządzeń WE, konwencji MOP): 

a)  przepisy dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy, 

b)  ustawy o sip i związkach zawodowych, 

c)  przepisy dotyczące ochrony pracy kobiet i młodocianych, 

d)  problemy związane z interpretacją niektórych przepisów 

Rola, zadania, uprawnienia społecznego inspektora pracy: 

a)  uprawnienia i zadania zakładowej organizacji związkowej w zakresie 

warunków pracy, bhp i przestrzegania pracowniczego prawa pracy, 

b)  organizacja pracy zakładowej społecznej inspekcji pracy, 

c)  obowiązki zakładu pracy wobec społecznych inspektorów pracy, 

d)  relacje pomiędzy zakładowym społecznym inspektorem pracy a zakładową służbą bhp, 

e)  zakładowa księga zaleceń i uwag społecznego inspektora pracy 

Rola cech osobowych i kompetencji interpersonalnych w wykonywaniu 

obowiązków społecznego inspektora pracy: 

a)  psychologiczne uwarunkowania skutecznego działania, 

b)  cechy osobowe i kompetencje interpersonalne − w tym: stabilność 

emocjonalna, ekstrawersja, komunikatywność, otwartość na doświadczenia, sumienność, samodzielność decyzyjna, myślenie logiczne, 

myślenie twórcze, poczucie koherencji, odporność psychiczna, skuteczność, 

c)  autodiagnoza kompetencji 

Metody identyfikacji, analizy i oceny zagrożeń oraz oceny ryzyka zwią-

zanego z tymi zagrożeniami: 

a)  zagrożenia wypadkowe, 

b)  hałas i drgania mechaniczne, 

c)  szkodliwe czynniki chemiczne oraz pyły, 

d)  czynniki biologiczne, 

e)  promieniowanie podczerwone, jonizujące, nadfioletowe, 

f)  pola elektromagnetyczne, 

g)  energia elektryczna i elektryczność statyczna, 

h)  mikroklimat środowiska pracy, 

i)  oświetlenie pomieszczeń pracy i stanowisk pracy, 

j)  zagrożenia pożarowe i wybuchowe, 

k)  zagrożenia w transporcie wewnątrzzakładowym oraz przy składowaniu materiałów, 

l)  psychospołeczne czynniki środowiska pracy 

Metody likwidacji lub ograniczania oddziaływania na pracowników czynników szkodliwych dla zdrowia, uciążliwych i niebezpiecznych występujących w procesach pracy 

Nowoczesne rozwiązania techniczno-organizacyjne wpływające na poprawę bezpieczeństwa i higieny pracy, w tym: 

−  urządzenia wentylacyjno-klimatyzacyjne, 

−  urządzenia zabezpieczające, 

−  środki ochrony indywidualnej 

Projekt nowelizacji załącznika 1 do rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – 30 - 

Lp. Temat szkolenia*

) Liczba 

godzin**

)

1  2  3 

Ustalanie okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy (z uwzględnieniem programów komputerowych) 

4  

(w tym 2 

ćwiczeń) 

Analiza przyczyn wybranych wypadków przy pracy i związana z nimi 

profilaktyka 

9 Nowoczesne metody propagowania bezpieczeństwa i higieny pracy 2 

10 Organizacja i metodyka kontroli warunków pracy 

3  

(w tym 2 

ćwiczeń) 

11 

Zasady postępowania w razie wypadku w czasie pracy i w sytuacjach 

zagrożeń (np. pożaru, awarii), w tym zasady udzielania pierwszej pomocy w razie wypadku oraz problemy ochrony przeciwpożarowej 

 Razem: 

minimum 

32  

(w tym 4 

ćwiczeń) 

  *

)  

Szczegółowy program szkolenia powinien uwzględniać przepisy dotyczące przemysłu (działalności), z którego wywodzą się uczestnicy szkolenia.

**

)   W godzinach lekcyjnych trwających 45 minut. 

Projekt nowelizacji załącznika 1 do rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – 31 - 

Uzasadnienie zmian w programach ramowych: 

1.  Ramowy program instruktażu ogólnego − w punkcie 3 (Sposób organizacji szkolenia) 

słowa „tablic, folii do wyświetlania informacji” zastępuje się słowami „środków multimedialnych, literatury fachowej” − uzasadnienie: obecnie w szkoleniach nie stosuje się już 

tablic i folii, a różnorodne środki multimedialne; zdaniem autorów nowelizacji literatura 

fachowa jest niezbędnym środkiem dydaktycznym. 

2.  Ramowy program instruktażu stanowiskowego − zmiany w punkcie 2 (Uczestnicy szkolenia) są konsekwencją zmian wprowadzonych w § 11.1: 

-  treść obecna: „Szkolenie jest przeznaczone dla pracowników nowo zatrudnianych na 

stanowiskach robotniczych i innych, na których występuje narażenie na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia, uciążliwych lub niebezpiecznych, dla pracowników 

przenoszonych na takie stanowiska oraz w przypadku zmiany warunków techniczno-

-organizacyjnych, tj. w razie zmiany procesu technologicznego, zmiany organizacji 

stanowisk pracy, wprowadzenia do stosowania substancji o działaniu szkodliwym dla 

zdrowia albo niebezpiecznym oraz nowych lub zmienianych narzędzi, maszyn i innych 

urządzeń. Szkolenie jest przeznaczone również dla studentów odbywających praktyki 

studenckie oraz uczniów odbywających praktyczną naukę zawodu.”, 

-  treść proponowana: „Szkolenie jest przeznaczone dla pracowników i innych osób, 

o których mowa w § 11.1 oraz w przypadku zmiany warunków techniczno-organizacyjnych, tj. w razie zmiany procesu technologicznego, zmiany organizacji stanowisk 

pracy, wprowadzenia do stosowania substancji o działaniu szkodliwym dla zdrowia albo 

niebezpiecznym oraz nowych lub zmienianych narzędzi, maszyn i innych urządzeń.” 

3.  Ramowy program instruktażu stanowiskowego − zmiana w punkcie 4 (Ramowy program 

szkolenia): usunięto czwartą kolumnę, ponieważ w obecnych warunkach pracy biurowej 

nie występują stanowiska pracy, na których nie występują czynniki uciążliwe. 

4.  Ramowy program szkolenia pracodawców wykonujących zadania służby bezpieczeń-

stwa i higieny pracy − zmiany w punkcie 1 (Cel szkolenia), podpunkcie d: 

a)  słowo „ograniczenia” zastępuje się słowem „ograniczania”, ponieważ z reguły nie jest 

to czynność jednorazowa, 

b)  dokłada się słowo „uciążliwych”, ponieważ te czynniki (obok szkodliwych i niebezpiecznych) również należy eliminować lub ograniczać, 

c)  słowo „i” zastępuje się wyrażeniem „i/lub”, ponieważ czynniki szkodliwe nie zawsze są 

niebezpieczne i odwrotnie. 

5.  Ramowy program szkolenia pracodawców wykonujących zadania służby bezpieczeń-

stwa i higieny pracy − zmiany w punkcie 3 (Sposób organizacji szkolenia) − słowa „tablic, 

folii do wyświetlania informacji” zastępuje się słowami „środków multimedialnych”, ponieważ obecnie w szkoleniach nie stosuje się już tablic i folii, a różnorodne środki multimedialne; dodaje się słowa „w tym literatury oraz prasy fachowej”, które są niezbędnymi 

środkami dydaktycznymi w nabywaniu i wiedzy niezbędnej do wykonywania przez pracodawcę zadań służby bhp. 

-  treść obecna: „Szkolenie powinno być zorganizowane w formie kursu lub seminarium 

− z uwzględnieniem ćwiczeń oraz z wykorzystaniem odpowiednich pomocy dydaktycznych, w szczególności filmów, tablic, folii do wyświetlania informacji, programów  

Uzasadnienie zmian załącznika 1 do rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – 32 - 

 komputerowych, materiałów do ćwiczeń. Uczestnicy szkolenia powinni również otrzymać materiały umożliwiające przyswojenie problematyki objętej programem szkolenia 

(np. skrypty, przepisy prawne, zestawy ćwiczeń z instrukcjami, zestawy pytań kontrolnych).”, 

-  treść proponowana: „Szkolenie powinno być zorganizowane w formie kursu lub seminarium − z uwzględnieniem ćwiczeń oraz z wykorzystaniem odpowiednich pomocy 

dydaktycznych, w szczególności filmów, środków multimedialnych, programów komputerowych, materiałów do ćwiczeń, w tym literatury oraz prasy fachowej. Uczestnicy 

szkolenia powinni również otrzymać materiały umożliwiające przyswojenie problematyki 

objętej programem szkolenia (np. skrypty, przepisy prawne, zestawy ćwiczeń z instrukcjami, zestawy pytań kontrolnych).” 

6.  Ramowy program szkolenia pracodawców wykonujących zadania służby bezpieczeń-

stwa i higieny pracy − zmiany w punkcie 4 (Ramowy program szkolenia), lp. 1 − po słowie 

„dyrektyw” dodaje się słowa „i rozporządzeń”, ponieważ rozporządzenia WE (np. REACH, 

CLP) są również źródłem prawa pracy w zakresie bhp.

7.  Ramowy program szkolenia pracodawców wykonujących zadania służby bezpieczeń-

stwa i higieny pracy − zmiany w punkcie 4 (Ramowy program szkolenia), lp. 3 − dodaje się podpunkt „l) psychospołeczne czynniki środowiska pracy”  − biorąc pod uwagę 

m.in. zmieniającą się strukturę zagrożeń w zakładach pracy oraz przepisy dotyczące 

m.in. mobbingu pracodawcy nie mogą pomijać tych czynników w rozpoznawaniu zagrożeń i ocenie ryzyka zawodowego. 

8.  Ramowy program szkolenia pracodawców wykonujących zadania służby bezpieczeń-

stwa i higieny pracy − zmiany w punkcie 4 (Ramowy program szkolenia), lp. 4 − słowo 

„ograniczenia” zastępuje się słowem „ograniczania”, ponieważ z reguły nie jest to czynność jednorazowa. 

9.  Ramowy program szkolenia okresowego pracodawców i innych osób kierujących pracownikami − zmiany w punkcie 3 (Sposób organizacji szkolenia) − słowa „folii do wyświetlania 

informacji, tablic” zastępuje się słowami „środków multimedialnych, programów komputerowych, literatury oraz prasy fachowej”, ponieważ obecnie w szkoleniach nie stosuje 

się już tablic i folii, a różnorodne środki multimedialne oraz literatura i prasa fachowa są 

niezbędnymi środkami dydaktycznymi w nabywaniu wiedzy niezbędnej pracodawcom 

i innym osobom kierującym pracownikami. 

-  treść obecna: „Szkolenie powinno być zorganizowane w formie kursu lub seminarium 

albo samokształcenia kierowanego − na podstawie szczegółowego programu szkolenia 

opracowanego przez organizatora szkolenia. Podczas szkolenia konieczne jest stosowanie odpowiednich środków dydaktycznych, w szczególności filmów, folii do wyświetlania informacji, tablic. Uczestnicy szkolenia organizowanego w formie samokształcenia kierowanego powinni otrzymać materiały umożliwiające przyswojenie problematyki 

objętej programem szkolenia (np. skrypty, przepisy prawne, zestawy pytań kontrolnych).”, 

-  treść proponowana: „Szkolenie powinno być zorganizowane w formie kursu lub seminarium − na podstawie szczegółowego programu szkolenia opracowanego przez 

organizatora szkolenia. Podczas szkolenia konieczne jest stosowanie odpowiednich 

środków dydaktycznych, w szczególności filmów, środków multimedialnych, programów 

komputerowych, literatury oraz prasy fachowej.” 

10.  Ramowy program szkolenia okresowego pracodawców i innych osób kierujących pracownikami − zmiany w punkcie 3 (Sposób organizacji szkolenia) − usuwa się: słowa „albo 

Uzasadnienie zmian załącznika 1 do rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – 33 - 

samokształcenia kierowanego” i zdanie „Uczestnicy szkolenia organizowanego w formie 

samokształcenia kierowanego powinni otrzymać materiały umożliwiające przyswojenie 

problematyki objętej programem szkolenia (np. skrypty, przepisy prawne, zestawy pytań 

kontrolnych)”, co jest konsekwencją zmiany w § 15 ust. 2, pkt 1. 

11.  Ramowy program szkolenia okresowego pracodawców i innych osób kierujących pracownikami − zmiany w punkcie 4 (Ramowy program szkolenia), lp. 1 − po słowie „dyrektyw” 

dodaje się słowa „i rozporządzeń”, ponieważ rozporządzenia WE (np. REACH, CLP) są 

również źródłem prawa pracy w zakresie bhp. 

12.  Ramowy program szkolenia okresowego pracodawców i innych osób kierujących pracownikami − zmiany w punkcie 4 (Ramowy program szkolenia), lp. 1 − zwiększa się z 3 

do 4 liczbę godzin przewidzianych na temat: „Wybrane regulacje prawne z zakresu prawa 

pracy dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy, z omówieniem źródeł prawa międzynarodowego (dyrektyw i rozporządzeń WE, konwencji MOP): 

a)  aktualne przepisy (z uwzględnieniem zmian), w tym dotyczące: 

-  obowiązków w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz odpowiedzialności za 

naruszenie przepisów i zasad bhp, 

-  ochrony pracy kobiet i młodocianych, 

-  profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami, 

-  szkolenia w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, 

-  organizacji nadzoru i kontroli warunków pracy, 

b)  problemy związane z interpretacją niektórych przepisów”. 

 Nie zwiększa się przewidzianej w programie ramowym minimalnej liczby godzin szkolenia okresowego pracodawców i innych osób kierujących pracownikami, a proponuje się 

skrócenie z 2 do 1 liczby godzin przewidzianych na temat „Organizacja i metodyka szkolenia w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy (z uwzględnieniem metod prowadzenia 

instruktażu stanowiskowego) oraz kształtowanie bezpiecznych zachowań pracowników 

w procesach pracy”. 

 Pracodawcy i inne osoby kierujące pracownikami powinny mieć możliwie szeroką wiedzę 

na temat najważniejszych regulacji z zakresu prawa pracy, które są podstawą do podejmowania właściwych decyzji w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie. 

Dlatego zdaniem autorów projektu w szkoleniu okresowym należy większy nacisk położyć 

na te zagadnienia, zwiększając liczbę godzin przewidzianych na tematykę prawa pracy. 

13.  Ramowy program szkolenia okresowego pracodawców i innych osób kierujących pracownikami − zmiany w punkcie 4 (Ramowy program szkolenia), lp. 5 − zmniejsza się z 2 do 1 

liczbę godzin przewidzianych na temat „Organizacja i metodyka szkolenia w zakresie 

bezpieczeństwa i higieny pracy (z uwzględnieniem metod prowadzenia instruktażu stanowiskowego) oraz kształtowanie bezpiecznych zachowań pracowników w procesach 

pracy”, co jest konsekwencją zmian wprowadzonych w lp. 1 tego programu ramowego. 

14.  Ramowy program szkolenia okresowego pracowników inżynieryjno-technicznych − zmiany 

w punkcie 3 (Sposób organizacji szkolenia): 

a) usuwa się słowa „albo samokształcenia kierowanego” i zdanie „Uczestnicy szkolenia 

organizowanego w formie samokształcenia kierowanego powinni otrzymać materiały 

umożliwiające przyswojenie problematyki objętej programem szkolenia (np. skrypty, 

przepisy prawne, zestawy pytań kontrolnych)”, co jest konsekwencją zmiany w § 15 

ust. 2, pkt 1, 

Uzasadnienie zmian załącznika 1 do rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – 34 - 

b) zmiany w punkcie 3 (Sposób organizacji szkolenia) − słowa „folii do wyświetlania informacji, tablic” zastępuje się słowami „środków multimedialnych, programów komputerowych, literatury oraz prasy fachowej”, ponieważ obecnie w szkoleniach nie stosuje 

się już tablic i folii, a różnorodne środki multimedialne oraz literatura i prasa fachowa 

są niezbędnymi środkami dydaktycznymi w nabywaniu wiedzy niezbędnej przez kadrę 

inżynieryjno-techniczną, 

-  treść obecna: „Szkolenie powinno być zorganizowane w formie kursu lub seminarium 

albo samokształcenia kierowanego − na podstawie szczegółowego programu szkolenia opracowanego przez organizatora szkolenia. Podczas szkolenia konieczne jest 

stosowanie odpowiednich środków dydaktycznych, w szczególności filmów, tablic, folii 

do wyświetlania informacji. Uczestnicy szkolenia organizowanego w formie samokształ-

cenia kierowanego powinni otrzymać materiały umożliwiające przyswojenie problematyki objętej programem szkolenia (np. skrypty, przepisy prawne, zestawy pytań kontrolnych).”, 

-  treść proponowana: „Szkolenie powinno być zorganizowane w formie kursu lub seminarium − na podstawie szczegółowego programu szkolenia opracowanego przez 

organizatora szkolenia. Podczas szkolenia konieczne jest stosowanie odpowiednich 

środków dydaktycznych, w szczególności filmów, środków multimedialnych, programów 

komputerowych, literatury oraz prasy fachowej.” 

15.  Ramowy program szkolenia okresowego pracowników służby bezpieczeństwa i higieny 

pracy i osób wykonujących zadania tej służby − zmiany w punkcie 3 (Sposób organizacji 

szkolenia): 

a) usuwa się słowa „albo samokształcenia kierowanego” i zdanie „Uczestnicy szkolenia 

organizowanego w formie samokształcenia kierowanego powinni otrzymać materiały 

umożliwiające przyswojenie problematyki objętej programem szkolenia (np. skrypty, 

przepisy prawne, zestawy pytań kontrolnych)”, co jest konsekwencją zmiany w § 15 

ust. 2, pkt 1, 

b) słowa „tablic, folii do wyświetlania informacji” zastępuje się słowami „środków multimedialnych, literatury oraz prasy fachowej”, ponieważ obecnie w szkoleniach nie stosuje 

się już tablic i folii, a różnorodne środki multimedialne oraz literatura i prasa fachowa 

są niezbędnymi środkami dydaktycznymi w nabywaniu wiedzy niezbędnej przez służbę 

bhp oraz osoby wykonujące zadania tej służby, 

-  treść obecna: „Szkolenie powinno być zorganizowane w formie kursu lub seminarium 

albo samokształcenia kierowanego, z uwzględnieniem ćwiczeń oraz z wykorzystaniem 

odpowiednich pomocy dydaktycznych, w szczególności filmów, tablic, folii do wyświetlania informacji, programów komputerowych, materiałów do ćwiczeń. Uczestnicy 

szkolenia organizowanego w formie samokształcenia kierowanego powinni otrzymać 

materiały umożliwiające przyswojenie problematyki objętej programem szkolenia (np. 

skrypty, przepisy prawne, zestawy ćwiczeń z instrukcjami, zestawy pytań kontrolnych).”, 

-  treść proponowana: „Szkolenie powinno być zorganizowane w formie kursu lub seminarium, z uwzględnieniem ćwiczeń oraz z wykorzystaniem odpowiednich pomocy 

dydaktycznych, w szczególności filmów, środków multimedialnych, literatury oraz prasy 

fachowej, programów komputerowych, materiałów do ćwiczeń.” 

16.  Ramowy program szkolenia okresowego pracowników służby bezpieczeństwa i higieny 

pracy i osób wykonujących zadania tej służby − zmiany w punkcie 4 (Ramowy program 

szkolenia): 

a) lp. 1 − po słowie „dyrektyw” dodaje się słowa „i rozporządzeń”, ponieważ rozporządzenia WE (np. REACH, CLP) są również źródłem prawa pracy w zakresie bhp, 

Uzasadnienie zmian załącznika 1 do rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – 35 - 

b) lp. 3 − dodaje się podpunkt „l) psychospołeczne czynniki środowiska pracy” − biorąc 

pod uwagę m.in. zmieniającą się strukturę zagrożeń w zakładach pracy oraz przepisy 

dotyczące m.in. mobbingu pracodawcy nie mogą pomijać tych czynników w rozpoznawaniu zagrożeń i ocenie ryzyka zawodowego, 

c) lp. 4 − słowo „ograniczenia” zastępuje się słowem „ograniczania”, ponieważ z reguły 

nie jest to czynność jednorazowa. 

17.  Ramowy program szkolenia okresowego pracowników służby bezpieczeństwa i higieny 

pracy i osób wykonujących zadania tej służby − zmiany w punkcie 4 (Ramowy program 

szkolenia) − dodaje się zalecenie: „Przy tworzeniu programu szczegółowego zaleca się 

rozszerzenie programu szkolenia okresowego pracowników służby bezpieczeństwa 

i higieny pracy i osób wykonujących zadania tej służby o tematykę roli cech osobowych 

i kompetencji interpersonalnych w wykonywaniu obowiązków służby bhp.” W tworzeniu 

bezpiecznych warunków pracy ogromną rolę odgrywają relacje międzyludzkie. Umiejętności współpracy i wpływania na pracowników w zasadzie decydują o sukcesie działań 

podejmowanych przez służbę bhp i są podstawą kształtowania kultury bezpieczeństwa. 

Zarówno organizatorzy, jak i uczestnicy szkoleń dla służby bhp zwracają uwagę na przydatność zajęć poszerzających kompetencje interpersonalne. 

18.  Ramowy program szkolenia okresowego pracowników administracyjno-biurowych i innych, o których mowa w § 14 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia − zmiany w punkcie 3 (Sposób organizacji szkolenia): 

a) słowa „tablic, folii do wyświetlania informacji” zastępuje się słowami „środków multimedialnych programów komputerowych, literatury oraz prasy fachowej”, ponieważ obecnie 

w szkoleniach nie stosuje się już tablic i folii, a różnorodne środki multimedialne oraz 

literatura i prasa fachowa są niezbędnymi środkami dydaktycznymi w nabywaniu wiedzy z zakresu bhp, 

b) w nawiasie, po słowie „skrypty” dodaje się słowa „literaturę oraz prasę fachową”, które 

są uzupełnieniem i rozszerzeniem skryptów, zawierającym najbardziej aktualna wiedzę z zakresu bhp, 

-  treść obecna: „Szkolenie powinno być zorganizowane w formie seminarium lub kursu 

albo samokształcenia kierowanego − na podstawie szczegółowego programu opracowanego przez organizatora szkolenia. Podczas szkolenia konieczne jest stosowanie 

odpowiednich środków dydaktycznych, w szczególności filmów, tablic, folii do wyświetlania informacji. Uczestnicy szkolenia organizowanego w formie samokształcenia 

kierowanego powinni otrzymać odpowiednie materiały umożliwiające przyswojenie 

wiadomości i umiejętności objętych programem szkolenia (np. skrypty, przepisy, zestawy pytań kontrolnych).”, 

-  treść proponowana: „Szkolenie powinno być zorganizowane w formie seminarium lub 

kursu albo samokształcenia kierowanego − na podstawie szczegółowego programu 

opracowanego przez organizatora szkolenia. Podczas szkolenia konieczne jest stosowanie odpowiednich środków dydaktycznych, w szczególności filmów, środków multimedialnych programów komputerowych, literatury oraz prasy fachowej. Uczestnicy 

szkolenia organizowanego w formie samokształcenia kierowanego powinni otrzymać 

odpowiednie materiały umożliwiające przyswojenie wiadomości i umiejętności objętych 

programem szkolenia (np. skrypty, literaturę oraz prasę fachową, przepisy, zestawy 

pytań kontrolnych).” 

19.  Wprowadza się ramowy program szkolenia okresowego społecznych inspektorów pracy, 

co jest konsekwencją wprowadzenia punktu 6 w § 14 ust. 2. 

Uzasadnienie zmian załącznika 1 do rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – 36 - 

szkolenia bhp służby bhp

___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________